[SEASON 2 • KNOW YOUR BOOK EP. 10] – TRẢ LỜI NGẮN GỌN NHỮNG CÂU HỎI LỚN

(English caption below)

Đừng quên cuộc thi viết truyện mang yếu tố khoa học Polyédron vẫn đang diễn ra nhé!
Chi tiết cuộc thi tại: https://www.facebook.com/prismproject20/posts/316312026694325
Link nộp bài dự thi: http://bit.ly/baiduthiPolyédron
Deadline nộp bài dự thi: 13/07/2021

[TÁC GIẢ]
Stephen Hawking là nhà vật lý lý thuyết rất tài năng và được xem là một trong những nhà tư tưởng vĩ đại nhất thế giới. Ông chính là Giáo sư Lucas ở đại học Cambridge trong ba mươi năm và là tác giả của cuốn sách huyền thoại “Lược sử thời gian”. Ông để lại rất nhiều tác phẩm cho độc giả chúng ta, gồm: A Brief History of Time, Black Holes and Baby Universe, The Universe in a Nutshell, The Grand Design, và Black Holes: The BBC Reith Lectures. Ông còn là đồng tác giả của dòng sách trẻ em, viết cùng con gái Lucy Hawking, mà cuốn đầu tiên là George’s Secret Key to the Universe.

[TÁC PHẨM]
Cuốn sách này được lấy ra từ kho lưu trữ cá nhân của Stephen và hình thành vào thời gian ông ra đi. Tác phẩm đã được hoàn tất với sự cộng tác của các đồng nghiệp học thuật của ông, gia đình ông và Di sản Stephen Hawking.

Với nội dung phong phú, kích thích trí tuệ, bàn luận thấu đáo và tính truyền tải pha với hài hước đặc trưng của tác giả, “Brief answers to the big questions” cho chúng ta cái nhìn về những biến đổi mà loài người đang đối mặt cũng như đích đến mà ta đang hướng tới.

Chắc hẳn phải có những lúc ta đi sâu vào những câu hỏi mang tính vĩ mô. Chúng cứ lặp lại liên hồi nhưng bản thân ta không thể tìm được lời giải đáp ở bất cứ đâu. Chúng khó hiểu và có khi ta còn không rõ rằng mình có hiểu được chính câu hỏi mà bản thân đặt ra không hay thậm chí tại sao ta lại nghĩ ra những câu hỏi như vậy. Để giải đáp những thắc mắc đó, tác giả Stephen Hawking đã viết nên cuốn sách “Brief answers to the big questions”.

[NỘI DUNG]
Đúng như tựa đề của nó, tác phẩm sẽ đưa ra những câu trả lời ngắn gọn cho những suy nghĩ của con người từ muôn thuở.

Cuốn sách khởi đầu với lời tựa của Eddie Redmayne và lời giới thiệu của Giáo sư Kip Thorne.

Tiếp đó, chúng ta sẽ có giải đáp cho vấn đề cốt lõi nhất trong suy nghĩ của ta: “Tại sao ta lại nghĩ ra những câu hỏi lớn?” Tiếp nối với đó, tác giả Stephen Hawking sẽ đưa ra câu trả lời cho hàng chục điều mà ta luôn thắc mắc: “Mọi sự đã khởi đầu như thế nào”. Với tiêu đề hấp dẫn, dám chắc nó sẽ khiến cho chúng ta không thể ngừng khi bắt đầu đọc cuốn truyện này.

[ĐỐI TƯỢNG ĐỌC]
Là “Một thiên tài hiếm có” – theo The Guardian, tác giả Stephen Hawking không chỉ nhắm đến những câu hỏi về thiên văn học, về vũ trụ; mà còn về những vấn đề tới tâm linh và tâm lý học. Điều này không chỉ khiến cho cuốn sách gần như phù hợp với tất cả đại chúng, mà còn dẫn dắt mọi người đến những kiến thức tưởng xa mà gần, tưởng khó mà đơn giản, tưởng hiếm thấy mà lại ở xung quanh chúng ta.

Ảnh : jessicabookblog ( Brief Answers To The Big Questions || A Book Review)
_______________
[SEASON 2 • KNOW YOUR BOOK EP. 10] – BRIEF ANSWERS TO THE BIG QUESTIONS

[ABOUT THE AUTHOR]
Stephen Hawking is a very talented theoretical physicist and is considered one of the greatest thinkers in the world. He was Professor Lucas at Cambridge University for thirty years and the author of the legendary book “A Brief History of Time”. He left many works for us, including: A Brief History of Time, Black Holes and Baby Universe, The Universe in a Nutshell, The Grand Design, and Black Holes: The BBC Reith Lectures. He is also the co-author of children’s books written with his daughter Lucy Hawking, the first of which is George’s Secret Key to the Universe.

[ABOUT THE BOOK]
This book is taken from Stephen’s personal archive and was written at the time of his death. The work was completed in collaboration with his academic colleagues, his family and the Stephen Hawking Legacy.

With rich, intellectually stimulating content, thoughtful discussion, and the author’s signature humour, “Brief answers to the big questions” gives us an insight into the transformations humanity is facing as well as the aim we are pursuing.

There must be times when we delve into macro questions. They keep repeating over and over, but we ourselves cannot find the answer anywhere. They are difficult to understand and sometimes we are not sure if we understand the very question we are asking or even why we come up with such questions. To answer those questions, author Stephen Hawking wrote the book “Brief answers to the big questions”.

[CONTENT]
As the title says, the work will give brief answers to the thoughts of people of all time.
The book begins with a foreword by Eddie Redmayne and an introduction by Professor Kip Thorne.
Next, we will have the answer to the core problem of our thinking: “Why do we come up with big questions?” Following that, author Stephen Hawking will give answers to dozens of things we always wonder: “How did it all begin”. With a catchy title, it must make us unable to stop when we start reading this story.

[TARGET READERS]
As “a rare genius” – according to The Guardian, author Stephen Hawking not only addresses questions about astronomy, about the universe; but also on issues of spirituality and psychology. This not only makes the book almost suitable for all masses, but also leads people to knowledge that seems far but near, difficult but simple, rare but all around us.

Photo: jessicabookblog ( Brief Answers To The Big Questions || A Book Review)
_______________
Mọi thông tin xin liên hệ – For all inquiries, please contact:
Đặng Minh Trung: +8494 190 1469 (Trưởng ban Tổ chức – Head of Project)
Trần Đình Phương Uyên: +8436 643 7691 (Trưởng ban Đối ngoại – Head of Public Relations)
Email: prismproject20@gmail.com
Website: https://prismproject20.com/
Facebook: https://www.facebook.com/prismproject20/

[SEASON 2 • KNOW YOUR BOOK EP. 9] – SINH HỌC CAMPBELL

(English caption below)

[ĐÔI NÉT VỀ TÁC GIẢ NEIL ALLISON CAMPBELL]
Neil Allison Campbell (1946 – 2004) là nhà khoa học người Mỹ, được biết đến nhiều nhất với vai trò chủ biên cuốn giáo khoa Sinh học Campbell. Ông có bằng thạc sĩ động vật học, bằng tiến sĩ thực vật học và còn là một nhà nghiên cứu về thực vật sa mạc và duyên hải. Ông có thâm niên giảng dạy hơn 30 năm cho các lớp đại học danh giá như Viện Đại học Cornell, Viện Đại học California,…
Sinh thời, Campbell nhận được nhiều giải thưởng, trong đó có: Giải Học viên Xuất sắc ở Viện Đại học California, Riverside năm 2001 và Giải Giáo sư Xuất chúng ở Trường Đại học San Bernardino Valley năm 1986.

[VỀ CUỐN SÁCH SINH HỌC CAMPBELL]
Được mệnh danh là quyển Bách khoa toàn thư Sinh học, Sinh học Campbell được xuất bản lần đầu tiên năm 1987 và đã phát hành bản thứ 11 được dịch sang Tiếng Việt. Sách được dịch ra rất nhiều thứ tiếng và là một trong những cuốn sách giáo khoa bán chạy nhất thế giới.
Đây là cuốn sách “nặng“ cả về nghĩa đen lẫn nghĩa bóng khi dày đến 1500 trang, nặng hơn 3kg. Cuốn sách chứa đựng tổng quát nhiều kiến thức thuộc những lĩnh vực chính của Sinh học như Tế bào, Vi sinh vật, Sinh lí học Thực vật, Sinh lí học Động vật, Di truyền học, Tiến hóa và Sinh thái học.

[ĐIỂM ĐẶC BIỆT Ở CUỐN SÁCH]
Các khái niệm then chốt: Mỗi khi bắt đầu một chương sẽ có những khái niệm then chốt vừa là phần giới thiệu vấn đề chính bao quát toàn chương, vừa là đề mục cho các phần chính của chương.
Phần ảnh minh họa: Sinh học Campbell là cuốn sách cực nhiều hình ảnh minh họa, đến nỗi gần như trung bình trang nào cũng có. Các hình ảnh 3 chiều giúp bạn hình dung được các cấu trúc sinh học, hình “Hướng dẫn tham quan” giúp bạn tìm hiểu những sơ đồ phức tạp, hình “Khám phá” kết hợp bài viết và hình ảnh giúp bạn học hiệu quả hơn, “Cây phát sinh chủng loại” giúp bạn phân tích, làm quen với một số chủng loại bạn sẽ gặp trong phần tiến hóa và đa dạng sinh học hay “Các câu hỏi chú thích hình” gợi ý bạn nghiên cứu nội dung của sơ đồ để chắc chắn rằng bạn hiểu nó.
Tập tư duy như một nhà khoa học: Để thành công trong nghiên cứu Sinh học, bạn không chỉ cần ghi nhớ thông tin mà phải hiểu các nhà khoa học bắt đầu phát hiện vấn đề và nghiên cứu như thế nào. Trong mỗi chương, bạn sẽ thấy một hoặc một số “Hình tìm hiểu” miêu tả các nhà nghiên cứu đã thiết kế thí nghiệm, phân tích kết quả và đưa ra kết luận như thế nào. Đồng thời, “Câu hỏi tìm hiểu khoa học” trong phần ôn tập chương còn giúp bạn rèn luyện các kĩ năng như phát triển giả thuyết, thiết kế thí nghiệm và phân tích các dữ liệu nghiên cứu thực tế,…
Thực hiện phỏng vấn mở đầu mỗi phần với các chuyên gia: Để đưa khoa học gần gũi hơn với công chúng, cuốn sách còn thuật lại một số buổi phỏng vấn với những chuyên gia như Deborah Gordon, Paul Nurse, Sean Carroll, …

[ĐỐI TƯỢNG ĐỌC]
Sinh học Campbell là sách giáo khoa đại cương phù hợp cho việc giảng dạy của các thầy cô cũng như với các bạn sinh viên chuyên ngành. Cuốn sách cũng là nguồn tham khảo dành cho các bạn học sinh bậc THPT Chuyên và yêu thích môn Sinh học.
_____________
[SEASON 2: KNOW YOUR BOOK EP. 9]
CAMPBELL

[ABOUT THE AUTHOR NEIL ALLISON CAMPBELL]
Neil Allison Campbell (1946 – 2004) was an American scientist, best known as the editor of the textbook Campbell. He holds a master’s degree in zoology, a doctorate in botany and is also a researcher of coastal and desert plants. He has been teaching for more than 30 years for prestigious university classes such as Cornell University, the University of California, …
During his lifetime, Campbell received many awards, including: Distinguished Student Award at the University of California, Riverside in 2001 and Distinguished Professor Award at the University of San Bernardino Valley in 1986.

[ABOUT CAMPBELL BIOLOGY]
Dubbed the Encyclopedia of Biology, Campbell was first published in 1987 and has released the 11th edition translated into Vietnamese. The book has been translated into many languages and is one of the best-selling textbooks in the world.
This is a book that is “heavy” both literally and figuratively when it is 1500 pages thick, weighing more than 3kg. The book contains a comprehensive overview of the main areas of Biology such as Cells, Microbiology, Plant Physiology, Animal Physiology, Genetics, Evolution and Ecology.

[WHAT IS SPECIAL ABOUT THIS BOOK?]
Key Concepts: At the beginning of a chapter, there will be key concepts that are both an introduction to the main problem covering the entire chapter, and a heading for the main parts of the chapter.
Illustrations: Campbell is a book so full of illustrations that almost every page has it on average. 3-D images help you visualize biological structures, “Guidelines” help you learn complex diagrams, “Exploring images” combine articles and images to help you learn more effectively, “Phylogenetic trees” help you analyze, familiarize yourself with some of the species you will encounter in the section on evolution and biodiversity, or “Caption questions” suggest you to study the contents of the diagram to make sure you get it, …
Practice Thinking Like a Scientist: To succeed in Biology, you need not only to memorize information, but to understand how scientists begin to discover problems and research. In each chapter you will find one or more Figures that describe how the researchers designed the experiment, analyzed the results, and reached their conclusions. At the same time, Science inquiry questions in chapter review also help you practice skills such as hypothesis development, experiment design and analysis of actual research data, …
Conduct preparatory interviews with experts: To bring science closer to the public, the book also narrates a number of interviews with experts such as Deborah Gordon, Paul Nurse, Sean Carroll, etc. .

[TARGET READERS]
Campbell is a general textbook suitable for the teaching of teachers as well as for specialized students. The book is also a reference source for gifted high school students who love biology.
_______________
Mọi thông tin xin liên hệ – For all inquiries, please contact:
Đặng Minh Trung: +8494 190 1469 (Trưởng ban Tổ chức – Head of Project)
Trần Đình Phương Uyên: +8436 643 7691 (Trưởng ban Đối ngoại – Head of Public Relations)
Email: prismproject20@gmail.com
Website: https://prismproject20.com/
Facebook: https://www.facebook.com/prismproject20/

[SEASON 2 • KNOW YOUR BOOK EP. 8]

Cosmos – Vũ Trụ: Du hành về quá khứ, sự sống, sự tiến hóa và nền văn minh vũ trụ

(English caption below)

[ĐÔI LỜI VỀ TÁC GIẢ CARL SAGAN]

Carl Sagan (1934 – 1996) là một nhà thiên văn học và vật lí thiên văn người Mỹ xuất sắc. Ngay từ khi còn nhỏ, cha mẹ ông đã ủng hộ. Và rồi nhờ niềm đam mê mãnh liệt và nỗ lực to lớn ông đã để lại cho nhân loại chúng ta những đóng góp tuyệt vời. Ngoài sự nghiệp khoa học đáng nể, người ta còn khâm phục tài viết lách của ông. Trong hàng trăm bài báo khoa học và gần hai chục đầu sách, “Vũ trụ” (Cosmos) là một trong những thành công tiêu biểu nhất. Thực tế mà nói thì cuốn sách được viết đồng thời với chương trình “Cosmos: A personal voyage” vào năm 1980.

[VỀ QUYỂN “VŨ TRỤ”]

Đây có lẽ là một trong những cuốn sách nằm trong hàng huyền thoại của những người yêu thiên văn. Dù đã trải qua 40 năm rồi nhưng tựa sách này vẫn thu hút không ít người đọc. Vậy thì có gì trong đó mà khiến cho quyển sách có sức nặng đến vậy? Cuốn sách là tất tần tật những gì căn bản nhất về vũ trụ học. Xin đừng hiểu lầm đây là một cuốn bách khoa toàn thư mở dày cộp, hay giáo trình thiên văn đại cương phức tạp mà đọc xong sẽ giúp bạn thông tuệ về chủ đề khá là khó nuốt này. Ở “Vũ trụ” không chỉ có thiên văn mà còn có sự kết nối chất liệu lịch sử và tiểu sử với khoảng không bao la. Tác giả kể về sự tiến hóa kì diệu của loài người, những bất cập và định kiến cùng với những bước tiến vĩ đại trong hành trình khám phá những vì sao. Đúng như lời giới thiệu của sách, đó là “Mười ba câu chuyện tuyệt đẹp về Vũ trụ”. Mỗi một câu chuyện là một cuộc phiêu lưu đầy ấn tượng và choáng ngợp mà trong đó Carl Sagan là người kể chuyện cừ khôi.

[ĐIỂM ĐẶC BIỆT Ở CUỐN SÁCH]

Không khó để nhận ra rằng người ta bị mê mẩn “Vũ trụ” bởi văn phong đậm chất trữ tình của tác giả. Ông rất giỏi trong việc đơn giản hóa thế giới vĩ mô rộng lớn bằng những phép liên tưởng gần gũi, sống động, như việc mượn câu chuyện các samurai nhà Heike biến thành cua để nói về sự chọn lọc tự nhiên. Hay đơn giản hơn là dùng phép liên tưởng giữa những vì sao huyền bí với một cái bánh táo ngon lành. Ngôn từ lãng mạn, giọng điệu dí dỏm chính là chất xúc tác mạnh mẽ để ta không thôi rời mắt mà chìm đắm trong vũ trụ rộng lớn vô cùng tận và nên thơ này. Cuốn sách giải đáp rất nhiều câu hỏi nhưng cũng để lại cho ta nhiều dấu chấm lửng về một tương lại không xa về những điều mới mẻ trong vũ trụ hay những viễn cảnh đáng suy ngẫm về tương lai loài người và khả năng gặp gỡ một nền văn minh khác.

Ai mà lại ngờ được rằng một cuốn sách viết về khoa học lại có tiêu đề các chương đậm chất văn chương như là “Bản nhạc blues cho hành tinh đỏ”, “Một giọng điệu trong bản nhạc nhiều bè của vũ trụ”, “Thiên đường và địa ngục”… Thêm nữa ở đầu mỗi chương là một vài trích dẫn nhỏ, đó có thể là câu chuyện, một ý kiến hay là bài thơ. Phải chăng ý đồ của tác giả là kích thích trí tưởng tượng, sự hiếu kỳ hay cảm xúc dạo đầu mỗi chương?

Một điểm đặc biệt nữa của cuốn sách là những hình ảnh và tranh vẽ tuyệt đẹp và đầy màu sắc minh họa cho các chương trong sách. Ở lần xuất bản đầu tiên, mỗi chương đi kèm rất nhiều hình ảnh như vậy, còn ở nhiều bản in có trên thị trường hiện nay, những hình ảnh nổi bật nhất được chọn lọc và đưa vào 16 trang in màu ở giữa cuốn sách. Lật giở những trang sách này, người đọc sẽ trầm trồ ngưỡng mộ những tấm ảnh sao chổi, tàu đổ bộ sao Hỏa, hay hình minh họa Ngân Hà cực kì chi tiết.

Và rồi sau ngần ấy kiến thức đồ sộ, ngần ấy nghiên cứu vất vả, mục đích rốt cuộc để làm gì? “ Thám hiểm vũ trụ chính là chuyến du hành tự khám phá chính bản thân”. Vâng, đó chính xác là niềm tin của Carl Sagan. Một tinh thần nhiệt thành thắp lửa cho thế hệ sau.

[ĐỐI TƯỢNG ĐỌC]

Cuốn sách dành cho mọi người muốn tìm hiểu về khoa học, nhưng có lẽ sẽ phù hợp hơn với độ tuổi từ thiếu niên trở lên. Tùy vào chương sách, đôi khi một chút kiến thức khoa học cơ bản sẽ giúp người đọc nghiền ngẫm từng con chữ một cách trọn vẹn hơn. Một vài thông tin trong sách có vẻ đã cũ và lỗi thời nhưng hãy yên tâm vì người dịch đã chú thích lại điều đó. Những ai quan tâm đến tương lai của xã hội loài người cũng sẽ tìm thấy nhiều điều đáng suy ngẫm ở cuối sách, khi Carl Sagan phản đối chạy đua vũ trang và thảo luận tầm quan trọng của sự tương tác giữa các nhà khoa học và xã hội – những lời kêu gọi cấp thiết vào thời điểm viết cuốn sách (cuối Chiến tranh lạnh) và vẫn còn nguyên giá trị ngày nay.

_______________

[SEASON 2 • KNOW YOUR BOOK EP. 8]

COSMOS – The Universe: Time travel to the past, life, evolution and universal civilization.

[ABOUT THE AUTHOR CARL SAGAN]

Carl Sagan (1934 – 1996) was an outstanding American astronomer and astrophysicist. From an early age, his parents had been supportive. Then, thanks to intense passion and great efforts, he left great contributions to humanity. In addition to his admirable scientific career, people also marvel at his writing skills. Among hundreds of scientific articles and nearly twenty books, “Cosmos” is one of the most remarkable successes. In fact, the book and the program “Cosmos: A personal voyage” were written concurrently in 1980.

[ABOUT “COSMOS”]

This is probably one of the most legendary books of astronomy lovers. Although 40 years have passed, this book still attracts many readers. So, what is its content which has such an influence? The book is about all the basic information of cosmology. Please don’t misunderstand that it is a thick open encyclopedia, or a complicated general astronomy textbook that will help you to excel in this difficult topic after reading. In “Cosmos”, there is not only astronomy but also the connection of historical and biographical material with the vast space. The author tells about the wonderful evolution of mankind, the shortcomings and prejudices together with impressive progress in the journey to discover the stars. As the book introduction showed, it is “Thirteen wonderful stories about the Universe”. Each story is an impressive and overwhelming adventure in which Carl Sagan is an excellent storyteller.

[WHAT IS SO SPECIAL ABOUT THIS BOOK?]

There is no difficulty in realizing that people are fascinated with “The Universe” because of the author’s lyrical writing style. He is very good at simplifying the large macro world by means of close and vivid associations. For example, he borrowed the story of the Heike samurai turning into crabs to talk about natural selection. Or more simply, he used the association between mysterious stars with a delicious apple pie. Romantic words and humorous tone are the powerful catalysts for us not to take our eyes off this entire lyrical universe. The book answers a lot of questions but it also leaves us with many ellipses about the not-so-distant future of new things in the universe or contemplative visions of the future of humanity and the possibility of meeting another civilization.

Who would have thought that a book about science would have literary titles such as “Blues for the Red Planet”, “A Voice in the accompaniments of the Universe”, ” Heaven and Hell”… In addition, at the beginning of each chapter, there are a few short quotes, which can be a story, an idea, or a poem. Is it the author’s intention to stimulate imagination, curiosity or emotions at the beginning of each chapter?

Another special feature of the book is the beautiful and colorful pictures and drawings illustrating the chapters in the book. In the first edition, each chapter was accompanied by so many images, but in many prints available on the market today, the most outstanding images are selected and included in the 16 color-printed pages in the middle of the book. Flipping through these pages, readers will marvel at the photos of comets, the ship landing on Mars, or the extremely detailed illustrations of the Milky Way.

And what is the ultimate aim of those great knowledge and hard work? “Space exploration is a journey of self-discovery.” Yes, this was exactly Carl Sagan’s belief. A spirit of enthusiasm has inspired the next generation.

[TARGET READERS]

The book is for everyone who wants to learn about science, probably more suitable for teenagers and older people. Depending on the chapter, sometimes a little basic science will help the reader understand each word more fully. Some of the information in the book seems old and outdated, but rest assured that the translator noted it. Those interested in the future of human society will also find much to ponder at the end of the book, when Carl Sagan opposed the arms race and discussed the importance of the interaction between scientists and society – appeals that were urgent at the time of writing (at the end of the Cold War) and are still valid today.

_______________

Mọi thông tin xin liên hệ – For all inquiries, please contact:

Đặng Minh Trung: +8494 190 1469 (Trưởng ban Tổ chức – Head of Project)

Trần Đình Phương Uyên: +8436 643 7691 (Trưởng ban Đối ngoại – Head of Public Relations)

Email: prismproject20@gmail.com

Website: https://prismproject20.com/

Facebook: https://www.facebook.com/prismproject20/

[SEASON 2 • KNOW YOUR BOOK EP. 7]

Mật mã. Từ cổ điển đến lượng tử: Chuỗi các câu chuyện kể về lịch sử “tiến hoá” của mật mã trải dài suốt hàng thế kỷ.

(English caption below)

[VỀ TÁC GIẢ]

Simon Singh, sinh năm 1964, là một học giả, nhà văn, nhà sản xuất truyền hình người Anh, chuyên nghiên cứu về các vấn đề toán học, khoa học. Ông học vật lý tại trường Imperial College London, trước khi hoàn tất luận án tiến sĩ về vật lý Hạt tại đại học Cambridge và Trung tâm Nghiên cứu Hạt nhân châu Âu (CERN). Sau thành công của cuốn sách Fermat’s Last Theorem – Định lý cuối cùng của Fermat (1997), ông ra mắt cuốn The code book – Mật mã. Từ cổ điển đến lượng tử (1999). Dù đã ra mắt được hơn 20 năm nhưng cuốn sách vẫn thu hút người đọc bởi nội dung li kì, hấp dẫn của mình.

[TÁC PHẨM VÀ ĐIỂM ĐẶC BIỆT]

Chúng ta đang sống trong xã hội của công nghệ thông tin. Và đã có truyền tin thì sẽ cần phải có sự bí mật. Các quốc gia, tổ chức cá nhân, không có ai là không có bí mật. Khi đó, các vấn đề về mã hoá, bảo mật sẽ ngày càng được chú trọng hơn nữa.

Mật mã. Từ cổ điển đến lượng tử là một chuỗi các câu chuyện kể về lịch sử “tiến hoá” của mật mã trải dài suốt hàng thế kỷ. Mỗi câu chuyện là một cuộc chiến giữa “người mã hoá” và “người giải mã” của các thời đại khác nhau, từ những mật mã then chốt của các cuộc chiến tranh hàng trăm năm trước cho tới thời kì mà vạn vật đều được số hoá như hiện nay. Cuốn sách nghe tưởng chừng rất hàn lâm và khô khan nhưng dưới cách khai thác, dẫn dắt vấn đề khéo léo của Singh, các câu chuyện được liên kết với nhau một cách chặt chẽ. Trước khi đi đến bài toán kĩ thuật cụ thể, Singh kể cho người đọc về những câu chuyện lịch sử gắn liền với bài toán đó. Ông gieo ra vấn đề trước để độc giả có thể tự mình suy nghĩ, và dần dần đưa ra các gợi ý, các lỗ hổng của mật mã thông qua các câu chuyện lịch sử, để rồi giúp cho bạn đọc giải quyết được những mật mã mà tưởng chừng như không thể giải nổi ở thời điểm đó. Bạn đọc sẽ cảm thấy thoả mãn về những lời giải thích toán học, kỹ thuật một cách rõ ràng trong từng mật mã, theo sau đó là rất nhiều bí mật, những thuyết âm mưu được tiết lộ.

[NỘI DUNG]

Cuốn sách mở đầu bằng câu chuyện về âm mưu Babington, năm 1586. Nữ hoàng Mary xứ Scotland bị mang ra xét xử vị mưu đồ tạo phản. Bà ta bị buộc tội âm mưu ám sát nữ hoàng Elizabeth để đoạt lấy vương miện của nước Anh. Người của Elizabeth đã tìm thấy những lá thư mà Mary gửi cho đồng bọn, chỉ có điều chúng đểu đã bị mã hoá. Nhưng thật may mắn cho Elizabeth rằng chúng được mã hoá bằng phương thức đơn giản nhất, mật mã thay thế. Mật mã này hoạt động bằng cách thay thế các chữ cái trong bức thư sử dụng một bảng chữ cái tương tự khác. Trong hơn 1000 năm, mật mã thay thế được xem như không thể giải nổi, cho tới khi triết gia người Ả Rập Al-Kindi tìm ra một phương pháp gọi là phương pháp phân tích tần suất. Ông liệt kê số lần xuất hiện của các chữ cái sau khi bị mã hoá, và đối chiếu lại với bảng tần suất của các chữ cái thông thường, từ đó phần nào kết hợp với suy luận về mặt ngữ nghĩa để phá giải được mật mã một cách triệt để. Phương pháp này đã khiến cho những lá thư của Mary bị giải mã hoàn toàn.

Một câu chuyện khác mà độc giả sẽ có ấn tượng sâu sắc chính là về một phát minh vào năm 1918, bởi nhà phát minh người Đức, Arthur Scherbius cùng người bạn thân là Richard Ritter. Phát minh này đã trở thành một hệ thống mã hoá đáng sợ nhất lịch sử – máy Enigma. Cỗ máy được cấu tạo bởi ba bộ phận chính: bàn phím nhập vào, bộ mã hoá, bảng bóng đèn xuất ra các chữ cái mã hoá. Dưới bàn phím là bảng điện chứa 6 sợi cáp. Các rotor, mỗi chiếc có đường kính khoảng 10cm hình thành trung tâm của một máy Enigma. Chỉ riêng cấu tạo của cỗ máy này đã vô cùng phức tạp và to lớn. Sự xuất hiện của máy Enigma của quân đội Đức trước Thế chiến thứ hai đã khiến cho những nhà giải mã phải đau đầu tìm ra các phương thức toán học phức tạp để bẻ khoá nó. Những nhà toán học Ba Lan là những người đầu tiên tìm ra cách phá giải Enigma bằng cách tạo ra một chiếc máy khác gọi là máy Bombe. Ngay trước khi Đức Quốc Xã tiến hành cuộc chiến tranh xâm lược của mình, Ba Lan đã gửi những nghiên cứu này tới London, cung cấp cho người Anh một chỉ dẫn quan trọng trong việc đánh bại phiên bản Enigma được nâng cấp phức tạp hơn rất nhiều được sử dụng trong chiến tranh. Người tiên phong trong việc giải mã thành công phiên bản phức tạp này là nhà toán học, mật mã học người Anh Alan Turing.

Singh còn đề cập tới một phương pháp mã hoá mới mà có thể nói đã làm thay đổi ngành mật mã học đến tận bây giờ – mật mã hoá khoá công khai. Phương pháp mã hoá này được Whitfiled Diffie, Martin Hellman và Ralph Merkle công bố năm 1976. Nó dựa trên ý tưởng rằng có nhiều phép toán rất dễ thực hiện trên một chiều nhưng rất khó ở chiều ngược lại, ví dụ như ta dễ dàng nhân các số nguyên tố ra thành 1 số tự nhiên lớn hơn nhưng phân tích một số tự nhiên lớn thành thừa số nguyên tố lại không hề đơn giản. Đây chính là nguyên tắc cơ bản của thuật toán mã hoá khoá công khai RSA, hiện đang được sử dụng rộng rãi trên thế giới. Theo dòng chảy của lịch sử thì đến đây dường như RSA đã trở thành loại mật mã không thể phá giải, gây ra một vài mối lo ngại đối với các tổ chức chính phủ vì làm mất khả năng kiểm soát thông tin.

Trong chương cuối cùng của cuốn sách, Singh kể về một thế lực mới nặng ký nhất, được coi như là cú chốt hạ cho bên mã hoá: máy tính lượng tử và mật mã lượng tử. Nghe chẳng khác gì một bộ phim khoa học viễn tưởng nhưng thực tế đã và đang được xây dựng bằng các nghiên cứu khoa học cao cấp. Bên cạnh đó, Singh còn kể về một câu chuyện hư hư thực thực về mật mã Beale cùng đảo giấu vàng của nước Mỹ. Ngoài ra, còn phải nhắc tới những câu chuyện mật mã cổ đại như chữ tượng hình của người Ai Cập cổ đại, những ký hiệu trên phiến đá Rosetta, … Đó là những câu chuyện tuyệt vời và ly kỳ nhất trong lịch sử mật mã học.

Tác giả Singh còn để lại cho độc giả một lời Thách thức giải mã trị giá 10.000 bảng Anh để người đọc có thể tự mình thực hiện những phương pháp giải mã đã được đề cập trong cuốn sách (https://simonsingh.net/cryptography/cipher-challenge/). Cho dù thử thách này đã có người phá giải chỉ sau 1 năm nhưng đây vẫn là một câu đố thú vị dành cho độc giả.

[ĐỐI TƯỢNG ĐỌC]

Trong mỗi chương của cuốn sách, Simon Singh đều đưa ra được nhưng đặc điểm nổi bật nhất của lịch sử ngành mật mã học. Dù bạn là người chưa biết gì về mật mã hay đã có một số kiến thức về nó đều không nên bỏ qua cuốn sách này bởi lẽ không chỉ cho bạn một thú vui tao nhã mà sự hiểu biết về mã hoá sẽ giúp bạn trong những vấn đề bảo mật thông tin của bản thân. Câu chuyện về mật mã rất bí hiểm, cao xa, nhưng nhiều khi lại rất cụ thể, đơn giản.

_______________

[SEASON 2 • KNOW YOUR BOOK EP. 7]

Code. From classical to quantum: A series of tales about the “evolutionary” history of cryptography spanning centuries.

[ABOUT AUTHOR]

Simon Singh, born in 1964, is an English scholar, writer, television producer, specializing in scientific and mathematical problems. He studied physics at Imperial College London, before completing his doctoral dissertations in particle physics at Cambridge University and the European Center for Nuclear Research (CERN). After the success of Fermat’s Last Theorem – Fermat’s Last Theorem (1997), he released The code book – The Code. From classical to quantum (1999). Although it has been out for more than 20 years, the book still attracts readers with its thrilling and attractive content.

[WORKS AND FEATURES]

We live in the information technology society. And for transmission, it will require confidentiality. Nations, organizations and individuals, no one is no secret. At that time, the issues of encryption and security will be paid more and more attention. Code. From classical to quantum is a series of stories about the “evolutionary” history of cryptography spanning centuries. Each story is a battle between the “encoder” and “decoder” of different eras, from key codes of wars hundreds of years ago to a time when everything was all right. digitized as today. The book sounded very explicit and dry, but under the skillful exploitation and guide of Singh, the stories were closely linked. Before going to a specific technical problem, Singh tells the reader about historical stories associated with that problem. He spreads the problem first so that readers can think for themselves, and gradually gives hints and vulnerabilities through historical stories, to help readers solve the secrets. code that seemed impossible to decipher at that time. Readers will feel satisfied with the clear mathematical and technical explanations in each code, followed by many secrets, conspiracy theories revealed.

[CONTENT]

The book opens with the story of the Babington conspiracy, in 1586. Queen Mary of Scotland was put on trial for treason. She was accused of conspiring to assassinate Queen Elizabeth to take England’s crown. Elizabeth’s men found the letters Mary sent to her companions, only that they were encrypted. But fortunately for Elizabeth they were encrypted using the simplest, alternative cipher. This cipher works by replacing the letters in the letter using another similar alphabet. For more than 1000 years, surrogate ciphers were considered indecipherable, until the Arab philosopher Al-Kindi discovered a method called frequency analysis. He listed the number of occurrences of letters after being encoded, and compared them with the frequency table of ordinary letters, from which partly combined with semantic inference to solve the secret. code thoroughly. This method has caused Mary’s letters to be completely decoded. Another story that readers will have a deep impression on is an invention in 1918, by German inventor Arthur Scherbius and his close friend Richard Ritter. This invention became the most terrifying encryption system in history – the Enigma machine. The machine is composed of three main parts: the input keyboard, the encoder, the light bulb board outputs the encoding letters. Under the keyboard is a dictionary containing 6 cables. The rotors, each approximately 10cm in diameter, form the center of an Enigma machine. The construction of this machine alone is extremely complex and massive. The arrival of the German army’s Enigma machine before World War II left a headache for decoders to find complex mathematical methods to crack it. Polish mathematicians were the first to figure out how to solve the Enigma by creating another machine called the Bombe. Just before the Nazis waged their war of aggression, Poland sent these studies to London, providing the British with an important guide in defeating a more complex, upgraded version of the Enigma. very much used in war. The pioneer in successfully decoding this complex version was English mathematician and cryptographer Alan Turing. Singh also mentioned a new encryption method that could be said to have changed the industry of cryptography until now – public key cryptography. This encoding method was published by Whitfiled Diffie, Martin Hellman and Ralph Merkle in 1976. It is based on the idea that there are many operations that are very easy to do in one direction but very difficult in the other, for example, we are easy to do. Multiplying primes into a larger natural number, but decomposing a large natural number into a prime is not easy. This is the basic principle of the RSA public key encryption algorithm, which is widely used in the world. According to the flow of historically, it seems that RSA has become an indecipherable

type of cryptography, causing some concern to government organizations for losing control of information. In the final chapter of the book, Singh tells about a new force of the heaviest weight, seen as a boon to the encoder: the quantum computer and quantum cryptography. It sounds like a science fiction movie, but the reality has been being built with advanced scientific research. Besides, Singh also told a fictitious story about Beale’s code and America’s golden hidden island. In addition, there must be mention of ancient cryptographic stories such as hieroglyphics of the ancient Egyptians, symbols on the Rosetta stone, … Those are the most wonderful and thrilling stories in the history of cryptography. learn. The author Singh also left a £ 10,000 decoding challenge to the reader so that the reader can perform the decoding methods mentioned in the book on their own (https://simonsingh.net/cryptography/cipher-challenge/). Even though this challenge has been solved by someone after just 1 year, this is still an interesting puzzle for readers.

 [READING SUBJECTS]

In each chapter of the book, Simon Singh brings out the most striking features of the history of cryptography. Whether you are new to cryptography or have some knowledge of it, you should not ignore this book because not only does it give you an elegant pleasure, but understanding coding will help you in the personal information security problem. The story of the password is very mysterious, highly distant, but sometimes it is very specific and simple.

[Know Your Book ep.5]

English

Ai và Ky ở xứ sở những con số tàng hình: Cuốn tiểu thuyết toán hiệp đầy thú vị.

[GIỚI THIỆU CHUNG VỀ TÁC GIẢ]

“Ai và Ky ở xứ sở những con số tàng hình” – một tiểu thuyết viết về toán học dành cho thiếu nhi xuất bản năm 2012 của hai đồng tác giả là giáo sư Ngô Bảo Châu – nhà toán học nổi tiếng với việc chứng minh được bổ đề cơ bản và là người Việt Nam đầu tiên nhận được huy chương Fields; cùng với blogger Nguyễn Phương Văn –  từng tốt nghiệp các chuyên ngành Vật lý (ĐH Tổng hợp Hà Nội) và Kinh tế (trường Fulbright) tại TP. HCM. Anh còn có bút danh Phương Cẩm Sa và cũng là chủ nhân của blog 5xu đạt hàng triệu lượt truy cập.

[GIỚI THIỆU CHUNG]

“Ai và Ky ở xứ sở những con số tàng hình” là câu chuyện về cuộc phiêu lưu của Ai và Ky đến xứ sở của con số tàng hình. Đó là một thế giới kỳ lạ, một khoảng không rộng lớn và lơ lửng giữa thế giới đó. Và cứ mỗi bước trên hành trình của mình họ lại gặp được những người bạn mới, đó là những nhà toán học, triết học hoặc những nhân vận nổi tiếng như Pythagoras, Euclid, Steve Jobs,… Những nhân vật lịch sử từ nhiều niên đại được các tác giả cho cùng ngồi ăn tối hay đàm đạo dưới một mái nhà. Các bậc danh nhân toán học đó đã giảng giải cho Ai và Ky những kiến thức cột mốc trong lịch sử phát kiến và nghiên cứu toán học, với một nguyên tắc: Những quy luật, những định lý, những vẻ đẹp của Toán chỉ có thể hiện lên một khi các cậu bé thực sự muốn khám phá.

[ĐIỂM ĐẶC BIỆT CỦA TÁC PHẨM]

Cuốn sách là sự kết hợp hài hòa giữa toán học và hư cấu, nó đưa ta vào một cuộc phiêu lưu mà ta không cần biết tới điểm dừng. Ở đó, ta được giới thiệu về những kiến thức toán học theo một cách hết sức độc đáo và dễ hiểu mà theo như nhà văn Trần Đăng Khoa thì đây là “một cuốn sách giản dị đến mức ai đọc cũng được, kể cả những người không biết gì về toán”. Tác giả cũng làm rất tốt trong việc miêu tả nhân vật, mỗi người họ đều có một tính cách riêng biệt và mới mẻ. Ngoài ra tranh minh họa được vẽ rất đẹp, những nhân vật trong truyện hiện lên rực rỡ, tròn trịa và tràn đầy màu sắc.

[ĐỐI TƯỢNG ĐỌC]

Cuốn sách phù hợp với các bạn học sinh, nó có thể giúp các em nhỏ tiếp cận với môn toán dễ dàng hơn đồng thời khơi gợi niềm đam mê với môn học này.

_______________

“Ai and Ky in the Wonderland of invisible numbers” – a Math novel oriented for young children.

[AUTHORS INTRODUCTION]

“Ai and Ky in the Wonderland of invisible numbers” – is a Math novel oriented for young children, published in 2012, whose authors are Bao Chau Ngo – the mathematician famous for proving fundamental lemmata, and the first Vietnamese to receive Fields medal – in collaboration with blogger Phuong Van Nguyen – Physics graduate at VNU University of Science, and Economics graduate at Fullbright University, HCM City. 

[GENERAL INTRODUCTION]

As the name suggests, “Ai and Ky in the Wonderland of invisible numbers” tells the adventure of Ai and Ky in the land of invisible numbers. It is a miraculous world, a boundless, floating land. And with every step of their adventure, they meet other new friends – they are mathematicians, philosophers or renowned influencers like Pythagoras, Euclid, Steve Jobs, … The authors put those historical figures from millenia ago and now together for dinner or for their intellectual talkings. Those notables teach Ai and Ky countless valuable fundamentals in the history of constructing and researching the field of Mathematics we know of today, under the uniform principle: All the rules, all the theorems, all the beauty of Math can only prevail themselves if the kids truly want to explore and learn.

[WHAT’S SPECIAL ABOUT THIS BOOK]

This book is the harmonious combination of real-life Mathematics and fantasy; it leads us on a boundless adventure that we see no end. On the path, we are familiarized with Math in its most interesting and understandable form, the uniqueness of which is regarded by famous writer Dang Khoa Tran as “a book so simple that everyone can enjoy, even those who do not know anything about Math.” The authors have also done an outstanding job in portraying the characters, all of whom possess their own distinctive feats. Besides the beautifully drawn illustrations, all the characters in the story line are depicted with the most of their beauty: colorful, vibrant, exciting, etc.

[TARGET AUDIENCE]

Although this book is primarily targeted at students, it also greatly helps introduce young kids to Maths, and by being given a friendly and exciting means to approach it, they are more aspired than ever to learn even more about this field.

[Know Your Book Ep. 4]

ENGLISH
NGƯỜI MẶT NẠ ĐEN Ở NƯỚC AL-JABR VÀ TÁC GIẢ VLADIMIR LEVSHIN
Credit: nxbkimdong.com.vn

[GIỚI THIỆU CHUNG VỀ TÁC GIẢ]

Vladimir Levshin (1904 – 1984) là một nhà toán học người Nga và đồng thời cũng một nhà văn viết cho thiếu nhi. Ông sinh ra tại Matxcơva vào đầu thế kỉ 20 trong một gia đình tư sản giàu có. Bố là nhà tài chính có thế lực, triệu phú Arthur Borisovich Manasevich. Cha mẹ đã truyền cho ông một tình yêu, một lòng đam mê sâu sắc dành cho toán học, muông thú, những chuyến du hành, các loại bánh ngọt và cả sự khao khát đổi thay dù lớn dù nhỏ. Sau ngày tốt nghiệp Đại học, Vladimir Levshin thậm chí đã từng làm Trưởng khoa Toán Trường kỹ thuật cao cấp mang tên N.E.Bauman. Nhưng tình yêu nghệ thuật vẫn thở những nhịp nhẹ nhàng bên trong tâm hồn con người tài hoa Vladimir Levshin. Và một người kể chuyện, một người làm toán đã kết hợp hai yếu tố đó lại với nhau thật tài tình để tạo nên những câu chuyện “cổ tích mà không phải cổ tích” toán học tuyệt vời như “Ba ngày ở nước tí hon”, “Thuyền trưởng đơn vị” hay “Người mặt nạ đen ở nước Al-Jabr”

[GIỚI THIỆU VỀ TÁC PHẨM]

“Người mặt nạ đen ở nước Al-Jabr” là một tác phẩm kinh điển, được viết từ những năm 60 của thế kỷ trước. Đây là phần hai của cuốn sách có lẽ được biết đến nhiều hơn ở Việt Nam: “Ba ngày ở nước tí hon”. “Người mặt nạ đen ở nước An-giép” kể về cuộc phiêu lưu của ba học sinh Xô viết: Seva, Tanya và Oleg cùng với con chó Ponchik và cậu bé số Không tí hon vào thế giới toán học của “nước An-giép” nơi họ đã được gặp gỡ rất nhiều người bạn toán học, và học được vô vàn điều thú vị về thế giới toán học như như là mật mã, số âm, trung bình cộng và trung bình nhân, cấp số cộng và cấp số nhân, tam giác Pascal, phương trình bậc một, lũy thừa, số nguyên tố, số ảo, v.v.. Cùng với đó, những người bạn của chúng ta đã giúp hóa giải lời nguyền cho “người mặt nạ đen”, giúp anh ta có thể cởi bỏ chiếc mặt nạ bao lâu nay đã che giấu danh tính thật của mình.

[ĐIỂM ĐẶC BIỆT CỦA TÁC PHẨM]

Những kiến thức được nói đến trong cuốn sách, có lẽ phần đều rất quen thuộc với chúng ta. Mặc dù vậy, không thể không phủ nhận có những tính chất rất đẹp đẽ của các con số, những bộ mã được đặt tên, những mẹo DIY Toán học mà ngoài đời chúng ta có lẽ không để ý. Bên cạnh đó, cách xây dựng cốt truyện của tác giả, từ những sự kiện tưởng chừng như ngẫu nhiên, nhưng lại được móc nối hoàn hảo để tạo thành một cuộc phiêu lưu li kỳ quả thực vô cùng ấn tượng.

[ĐỐI TƯỢNG ĐỌC]

Với các em nhỏ, những hình tượng minh họa đặc sắc, những ý tưởng toán học sáng tạo thực sự không chỉ khơi gợi trong các em một niềm yêu thích đặc biệt với môn toán, mà còn là sự sáng tạo, khả năng liên tưởng, tư duy hình tượng vô cùng hữu ích. Ngay cả với những người lớn tuổi hơn, cũng vẫn có trong đó những mảnh ghép nhỏ của toán học-những tính chất hoàn hảo- trong câu chuyện mà chúng ta vẫn bất ngờ khi phát hiện ra. 

Vậy còn chần chừ gì nữa, hãy trải nghiệm cảm giác bước vào thế giới Đại số của nước Al-Jabr ngay thôi nào!

BLACK-MASKED MAN IN AL-JABR AND ITS AUTHOR VLADIMIR LEVSHIN
Credit: ozon.ru

[INTRODUCTION OF THE AUTHOR]

Vladimir Levshin (1904 – 1984) was a Russian mathematician and a children’s author. He was born in Moscow in the early 20th century in a wealthy bourgeois family. His father was a major financier, millionaire Arthur Borisovich Manasevich. His parents inspired him to love and be passionate about mathematics, animals, traveling, cakes, and even the desire to change – big and small. After graduating from the University, Vladimir Levshin even worked as the Head of the Mathematics Department of Bauman Moscow State Technical University. Nevertheless, the love of art still flows gently inside the talented human soul Vladimir Levshin. And a storyteller, a mathematician combined these two elements together ingeniously to create amazing mathematical “fairytale-but-not-so-fairytale” stories like “Three days in Karlikaniya” (Три дня в Карликании) ”, “Nought the Seafarer” (Фрегат капитана Единицы) or “Black-masked man in Al-Jabr country” (Чёрная маска из Аль-Джебры)

[ABOUT THE BOOK]

“Black-masked man in Al-Jabr” is a classic written in the 1960s. This is the second part of the book that is perhaps more well known in Vietnam: “Three days in Karlikaniya”. The “Black-masked man in Al-Jabr” tells the adventures of three Soviet students Seva, Tanya and Oleg, with a dog named Ponchik, and the tiny boy – Zero, into the mathematical world of “Al-Jabr” where they met a lot of “math friends” and learned numerous interesting things about the mathematical world such as cipher, negative number, arithmetic or geometric means, arithmetic or geometric progressions, Pascal’s triangle, quadratic equations, powers, prime numbers, imaginary numbers, etc. Along with that, our characters helped solve the curse for the “black-masked man”, enabling him to remove the mask he had been wearing to hide his true identity all this time. 

[SPECIAL FEATURES OF THE BOOK]

The knowledge mentioned in the book is probably familiar to us. However, it is undeniable that there are extremely beautiful properties of numbers, named codes, DIY math tips that we might not notice in our daily lives. Besides, the way the author built up the plot from seemingly random events yet perfectly related to form a thrilling adventure is really impressive.

[WHO SHOULD READ THIS]

To children, the special illustrations and the creative mathematical ideas surely not only stimulate in them a special love for math but also creativity and crucial skills like associating or figurative thinking. Even to older ones, there are still small pieces of math – the perfect properties – in the story that we would be delectably surprised to find.

So what are you waiting for, let’s experience the feeling of entering Al-Jabr’s Algebra world right now!

[KNOW YOUR BOOK SPECIAL EP.]

English
[KNOW YOUR BOOK SPECIAL EP.] – INTERNET RESOURCES

Thứ Hai – ngày “bị ghét nhất” trong tuần khi mọi người phải trở lại guồng quay làm việc và học tập sau những ngày nghỉ cuối tuần trôi đi như cơn gió. Nhưng hôm nay là một ngày thứ hai rất đặc biệt: 1/6/2020 – Ngày Quốc tế Thiếu Nhi, và cũng đồng thời là kỷ niệm 2 tháng thành lập P.R.I.S.M.: The Colors of Science, đánh dấu mốc Facebook page chính thức đạt mốc 1600 lượt thích. Trong một buổi tối đánh dấu những sự kiện đáng yêu như thế này, hẳn là sẽ rất đáng tiếc nếu để nó trôi qua như những ngày “thứ Hai buồn chán” khác. Đừng lo lắng! Bởi P.R.I.S.M đã chuẩn bị một món quà bất ngờ để dành tặng cho các bạn nhỏ (và không nhỏ lắm) cũng như các bậc phụ huynh đã dành cho dự án những sự quan tâm và ủng hộ tuyệt vời suốt 2 tháng vừa qua! Hãy tìm cho mình một vị trí thật thoải mái và tận hưởng chuyên mục KNOW YOUR BOOK tập đặc biệt – Giới thiệu về những website và kênh Youtube vui nhộn, thú vị mà không kém phần bổ ích với vô vàn kiến thức khoa học dễ hiểu và phù hợp với lứa tuổi của những nhân vật chính của ngày hôm nay – 1/6 – nhé!

A. Website

#1. Brain Pop Science

Credit: brainpop.com

Brain Pop là 1 trang web bằng Tiếng Anh về hiện tượng khoa học khá phù hợp với trẻ em (trên 7 tuổi). Hiện tại trên trang web có hơn 1000 video, tất cả đều dưới dạng hoạt hình được thiết kế vui nhộn, sinh động giúp các bạn nhỏ dễ dàng hiểu hơn về những kiến thức khoa học. Các chủ đề của các video cũng rất đa dạng, xoay xung quanh các môn học cơ bản: Toán, Lý, Hóa, Sinh, … và cả các lĩnh vực công nghệ, cơ khí, y khoa (như Vụ Nổ Lớn, cấu trúc tế bào, hệ sinh thái, sự truyền nhiệt, …). Ngoài các video bài giảng (video lectures), các em có thể củng cố kiến thức đã học qua sơ đồ tư duy, Trắc nghiệm vui (Quiz), Các trò chơi (Games) và phần Vocabulary, qua đó nâng cao vốn từ vựng tiếng anh cũng như sự yêu thích, hứng thú với việc tự tìm hiểu, khám phá khoa học. Phần nguồn sách tham khảo bên cạnh mỗi bài giảng còn cung cấp thông tin về một nhà khoa học hay người nổi tiếng trong lĩnh vực, sự phát triển của vấn đề được đề cập trên thế giới cũng như truyện tranh minh họa vui nhộn, giúp cho việc học khoa học không còn nhàm chán mà giống như tham gia một cuộc đua kỳ thú. 

Tổng kết: Trang web đã rất thành công trong việc đưa ra từng chủ đề một cách dễ tiếp cận nhất, đồng thời giải thích rõ ràng bản chất của hiện tượng thông qua thí nghiệm. Brain Pop được tờ New York Times đề cử là trang web khoa học thân thiện với trẻ em bởi giáo trình dễ hiểu, được nhiều giáo viên ưa chuộng để giảng dạy và đạt nhiều giải thưởng khác nhau.

#2. National Geographic Partners (https://kids.nationalgeographic.com/)

Credit: pinterest.com

National Geographic từ lâu đã nổi tiếng với lượng kiến thức phong phú và thông tin khổng lồ về khoa học, thám hiểm kì bí. Không chỉ những người trưởng thành, những người có sẵn kiến thức nhất định về khoa học mới có thể khám phá, ngay cả các bạn học sinh tiểu học cũng có thể trang bị hành trang khoa học cho mình thông qua National Geographic Kids. Trang web chủ yếu cung cấp những tri thức cơ bản nhất về mọi vật trên thế giới, từ những thứ gần gũi xung quanh đến cả những hiện tượng mang tầm vĩ mô. Qua những thước phim sinh động cùng hình ảnh và những ghi chú bắt mắt, một thế giới mới đầy ký thú sẽ mở ra ngay trước mắt ta. Bên cạnh các video đầy lôi cuốn, trang web còn có cả phần Quizzes để thử độ ghi nhớ, nhạy bén cũng như việc tiếp nhận kiến thức của các bạn nhỏ. Phần Weird but true cũng không kém phần thú vị làm ta bất ngờ với những fun facts không thể tưởng tượng được. Chưa hết đâu nhé, Nat Geo Kids còn mang lại rất nhiều vui thú cho các người tham gia qua phần Try this, nơi các bạn nhỏ có thể “đích thân” tham gia trải nghiệm tính ứng dụng thực tế của các hiện tượng khoa học.

#3. NASA Space Place

Credit: en.wikipedia.org

Đúng như tên gọi, NASA Space Place là một trang web vũ trụ với rất nhiều thông tin bổ ích và “điểm cộng” thiết kế đẹp, nhiều màu sắc phù hợp với trẻ em. Ngay ở trên đầu website là các mục khám phá được phân chia hợp lý: Earth, Sun, Solar System, Universe, Science and Tech và Educators. Mỗi chủ đề đều chứa nhiều kiến thức thú vị, gần gũi về Trái Đất, vũ trụ và kết hợp các hình thức học tập phù hợp cho trẻ em: games, crafts, activities và media. Các mục được phân chia rõ ràng và hợp lý giúp các bạn nhỏ khám phá dễ dàng, đồng thời thuận tiện cho giáo viên/phụ huynh tổ chức các hoạt động giảng dạy. Mục games/activities rất phong phú và sinh động giúp việc học không bị nhàm chán, bên cạnh đó luôn có các bài báo khoa học hay các câu hỏi kích thích sự tò mò được đặt bên lề mỗi trò chơi. Điều thuận tiện hơn cả là website hoàn toàn miễn phí và có thể truy cập mọi lúc mọi nơi, tuy nhiên cũng cần cài plugins như flash (khá cũ) để trải nghiệm đầy đủ các tiện ích.

#4. Science Kids

Credit: sciencekids.co.nz

Các kiến thức khoa học cho trẻ nhỏ (và cho cả phụ huynh và giáo viên) được truyền tải một cách dễ hiểu qua các phần như trò chơi, bài học, video, dự án, thí nghiệm,… Không chỉ vậy, Science Kids còn được thiết kế với màu sắc đẹp mắt, thu hút trẻ. Các kiến thức được đề cập đều là những chủ đề mà các bạn nhỏ thường quan tâm như động vật, đồ ăn, vũ trụ, cơ thể người, các hiện tượng xung quanh,… đi kèm những hình vẽ minh họa rất độc đáo và đáng yêu. Bên cạnh đó, còn có những phần ví dụ thí nghiệm khá dễ, gần gũi; cùng với vô vàn các trò chơi 100% xoay quanh khoa học đầy cuốn hút, vấn đề tuy đi không quá sâu nhưng rất bổ ích cho các em nhỏ. Phần Quizzes viết về các sự thật cứ như trong “Một vạn câu hỏi vì sao” vậy. Project đặt ra các vấn đề để người làm đi tìm hiểu (ví dụ trong “Animal ideas” có Study the social and family lives of spiders khá thú vị và cung cấp nhiều thông tin, nhưng nên có sự giám sát của phụ huynh (PG)). Mục Lessons chia thành rất nhiều lĩnh vực từ Animals đến Flight & Air, và được mở rộng bởi Images và Videos – nơi các lĩnh vực được chia ra nhỏ hơn và đi sâu hơn một chút, đồng thời được bổ sung thêm kiến thức ngoài. Phần Topics có thể được ví như mục lục của trang web này (Ví dụ bấm vào topic Animal thì nó sẽ ra tất cả từ Experiments đến Videos của Animal). Tổng kết lại, đây là một nơi rất phù hợp để trẻ được tiếp xúc, tìm ra sự thú vị của khoa học mà các bậc phụ huynh và giáo viên có thể tin dùng.

B. Youtube

#1. Kurzgesagt – In A Nutshell

Credit: imdb.com

Như cái tên của kênh – Kurzgesagt (tiếng Đức) và In A Nutshell đều có nghĩa là “tóm tắt” – những video kéo dài 6 – 10 phút của kênh trình bày ngắn gọn, hấp dẫn và khoa học về nhiều chủ đề, từ công nghệ, thế giới tự nhiên cho đến những vấn đề xã hội và nhân văn. Mỗi video đều triển khai theo hướng mở, đưa ra góc nhìn đa chiều và giới thiệu cả những khía cạnh mới lạ về chủ đề dựa trên những nghiên cứu, bài báo khoa học uy tín, từ đó giúp người xem hình thành quan điểm riêng của mình. Kèm theo sự chỉn chu về mặt nội dung, các video của Kurzgesagt còn có hình thức thu hút với âm thanh sinh động và đồ họa cùng cách phối màu đặc trưng. Kurzgesagt đã sử dụng hoạt họa như một công cụ hữu hiệu trong đơn giản hóa và trình bày trực quan vấn đề, đồng thời giúp lồng ghép vào video một chút nét hài hước. Phần lớn các video của kênh có phụ đề trong nhiều ngôn ngữ, bao gồm cả tiếng Anh và tiếng Việt, và phù hợp với đối tượng xem từ 10 tuổi. 

#2. Veritasium

Credit: youtube.com

Veritasium là 1 kênh Youtube giáo dục do Derek Muller thành lập năm 2011 với nội dung rất phong phú xoay quanh các chủ đề về khoa học và kỹ thuật, … Video trên kênh được quay ở nhiều nơi trên khắp thế giới và dưới các hình thức đa dạng, phong phú như phỏng vấn, làm thí nghiệm, giải thích các hiểu lầm trong khoa học, … (ví dụ như vì sao phi hành gia lại ở trạng thái không trọng lực, nơi nhiễm phóng xạ nặng nhất, thế giới trông thế nào nếu nhìn bằng tia cực tím…). Các chủ đề được đưa ra trong kênh sẽ được giải thích đầy đủ và đơn giản, thường là bởi các chuyên gia, qua đó giúp kiến thức khoa học trở nên bớt khô khan và dễ hiểu hơn, đồng thời có thể giúp các bạn nhỏ hào hứng, thích thú với khoa học. Các video dài dưới 20 phút và thường chỉ có phụ đề tiếng Anh nên kênh sẽ phù hợp với đối tượng xem trên 13 tuổi với vốn từ và khả năng nghe hiểu tiếng Anh khá tốt.

#3. Mark Rober

Credit: youtube.com

Đây là kênh youtube được thành lập bởi chính Mark Rober – một cựu kĩ sư ở NASA nên các video của kênh đều ngắn gọn, nhưng vẫn chắt lọc vô vàn thông tin thú vị, không chỉ có lý thuyết khô khan mà còn có rất nhiều yếu tố hài hước. Mỗi video là một bài học đầy bổ ích về khoa học, cơ khí và các phát minh thú vị quanh các chủ đề độc đáo như: cách phá đảo các trò chơi lễ hội, chiến thắng mọi phòng escape room, ăn thịt giả cùng Bill Gates, … 

#4. Melodysheep

Credit: youtube.com

Các video với kỹ thuật đồ họa cao và nội dung được nghiên cứu khá kĩ mang đến những trải nghiệm tưởng tượng trực quan cho người xem. Kênh không sử dụng quá nhiều yếu tố ngôn ngữ mà thay vào đó truyền tải kiến thức chủ yếu thông qua hình ảnh – một điểm cộng cho các bạn nhỏ vì loại bỏ rào cản ngôn ngữ. Không dùng lời giảng cung cấp các kiến thức cụ thể, melodysheep mang đến những trải nghiệm đặc biệt cho người xem khi là một thước phim mang đến cảm giác thực tế nhất.  

Ưu điểm: Hình ảnh sinh động trực quan, giá trị cảm hứng cao, nội dung mang đến một cái nhìn bao quát toàn cảnh. 

Nhược điểm: Không có lời dẫn nên đôi khi gây khó hiểu cho người xem chưa có một hiểu biết nhất định. Tuy nhiên, nhìn chung thì nội dung khá “dễ thấm”. Mỗi người với trình độ khác nhau thì sẽ có được những cảm nhận khác nhau ít nhiều về các video. (Bạn càng hiểu nhiều thì bạn càng thấy video ý nghĩa, tuy nhiên nếu người xem chưa có hiểu biết, thì được tiếp cận về mặt hiện tượng cũng là một lợi thế)

#5. 3Blue1Brown

Credit: en.wikipedia.org

3Blue1Brown là 1 kênh Youtube mang đến các video cung cấp kiến thức về Vật lý, Toán học, Công nghệ, qua đó phân tích cách thế giới hoạt động. Điểm đặc biệt nhất của kênh có lẽ là việc xem xét bài toán từ góc nhìn độc đáo, và việc “hoạt hình hoá” cơ chế của mọi thứ – một cách rất hay để trình bày một khái niệm mới mà chưa cần công thức phức tạp. Grant Sanderson muốn người xem cảm thấy bị cuốn hút bởi vẻ đẹp và sự bất ngờ mà toán học mang lại (thế quái nào mà số pi lại xuất hiện trong bài toán các hộp va chạm?). Một điểm thú vị nữa của 3B1B là các video được thực hiện theo chủ đề được đề xuất bởi người xem, do đó khoảng thông tin cung cấp rất rộng và đa dạng, nên tất cả mọi người với các sở thích, mối quan tâm khác nhau đều có thể xem và tận hưởng. Cuối cùng, phải nói là những biểu tượng Pi trong các video thật đáng yêu!

[KNOW YOUR BOOK SPECIAL EP.] – INTERNET RESOURCES

Monday is well known as the most “undesirable” day of the week – when people have to come back with working and studying after the weekends which have gone by like a wind. But today is a very special Monday: June 1st, 2020 – World Children’s Day, and also the 2-month anniversary of P.R.I.S.M.: The Colors of Science, marking a milestone as the official Facebook page reached 1600 likes. In an evening of such lovely events, it would be a pity to let it go like any other blue Monday night. Please don’t worry! Because P.R.I.S.M has prepared a surprise gift for children (and some older followers, too) as well as parents who have given our project great attention and support during the past 2 months! Find yourself a comfortable seat and enjoy the special KNOW YOUR BOOK post – Introduction to fun and interesting websites and YouTube channels, which are super informative with tons of easy-to-understand scientific knowledge that is appropriate for our extraordinary protagonists today!

A. Website

#1. Brain Pop Science

Credit: brainpop.com

Brain Pop is a website written in English about scientific phenomena that are quite suitable for children (over 7 years old). Currently, there are over 1000 videos on this website: all in the form of nicely-designed cartoons, which help children easily understand more about science. The topics mentioned in their videos are also very diverse, revolving around both basic subjects: Maths, Physics, Chemistry, Biology, … and fields of technology, mechanics, and medicine (such as the Big Bang, structure cells, ecosystems, heat transfer, …). In addition to video lectures, students can reinforce the knowledge they have learned through mind maps, Quiz, Games, and Vocabulary section, thereby improving their English as well as their interest in self-learning and discovering about science. Additionally, related reading in each lecture provides information about scientists or celebrities in the fields, along with the global development of problems mentioned, not to mention amusing illustrations. With Brain Pop, learning science is no longer boring but more like participating in an exciting race.

Summary: The website has been extremely successful in bringing out each topic in the most accessible way while clearly explaining the nature of phenomena through experiments. BrainPop is nominated by the New York Times as a science-friendly site for children because of its easy-to-understand curriculum, which has received various awards and is favored by many teachers who apply it in their teaching.

#2. National Geographic Partners

Credit: pinterest.com

National Geographic has long been famous for its vast and informative knowledge about science and mystery exploration. Not limited to adults or people with certain insight about science only, National Geographic Kids enables even elementary school students to richen their learning. The website mainly provides the most basic facts about everything in the world, from familiar things around us to even macroscopic phenomena. Through vivid videos with eye-catching images and notes, a new and exciting world will unfold right before our eyes. In addition to the riveting videos, the site also has a Quizzes section to test children’s memory, sensitivity, and gaining of knowledge. The Weird but true section is no less interesting and astonishing with out-of-this-world fun facts. That is not all: Nat Geo Kids also brings a lot of entertainment to its users through Try this, where children can “personally” participate in the practical application of scientific phenomena.

#3. NASA Space Place

Credit: en.wikipedia.org

Just like how its name implies, NASA Space Place is a space website with lots of useful information, not to mention its beautiful, colorful designs s for children. Right at the top of the website are well-divided explore sections: Earth, Sun, Solar System, Universe, Science and Tech, and Educators. Each topic contains a lot of interesting and informative knowledge about the Earth or the universe and combines different learning methods that are suitable for children: games, crafts, activities, and media. All sections categories are clearly and logically divided to enable children to easily discover and teachers/parents to efficiently organize teaching activities. Games/activities section is very diverse and exciting, making learning less boring. Besides, there are always scientific articles or questions that stimulate curiosity placed next to each game. The most convenient thing is that the website is completely free and can be accessed anytime, anywhere. However, it requires plugins like flash (quite old) to fully experience the utilities.

#4. Science Kids

Credit: sciencekids.co.nz

Scientific knowledge for young children (and for parents and teachers, too) is simply conveyed through sections such as games, lessons, videos, projects, experiments, etc. What is more, Science Kids is also designed with beautiful colors, which are very attractive to children. The knowledge mentioned is in all topics that children often care about, such as animals, food, the universe, the human body, surrounding phenomena, …, not to mention the unique, original, and lovely illustrations. Besides, there are also examples of experiments that are quite easy and familiar, and countless 100% science-based yet no less exciting games (How plants grow, for example). The insight is not too profound but very informative for children. The Quizzes section is about interesting facts that answer thousands of questions “why”. The Project section raises issues for users to explore (for example, “Animal ideas” has (PG-rated) Study the social and family lives of spiders, which is quite fascinating and informative). The Lessons section is divided into many different areas, from Animals to Flight & Air, and is expanded by Images and Videos – where areas are divided into smaller and deeper parts with additional knowledge. The Topics section is like the table of contents of this website (For example, if you click on the Animal topic, it will display everything about Animal on the site, from Experiments to Videos). In conclusion, this is a very suitable platform that parents and teachers can trust to give their children opportunities to study exciting science.

B. Youtube

#1. Kurzgesagt – In A Nutshell

Credit: imdb.com

As its name implies – Kurzgesagt (German) and In A Nutshell both mean “synopsis” – the 6-to-10-minute videos in this channel are concise, engaging, and scientific, mentioning a variety of topics, from technology, nature to social and humanities problems. Each video is implemented in an open direction, offering a multi-dimensional perspective and introducing new perspectives on the topic based on prestigious scientific research and papers, thereby encouraging viewers to form their own perspectives. Accompanied by high-quality content, Kurzgesagt’s videos also have an attractive display with vivid sound and graphics, not to mention its unique color scheme. Kurzgesagt has been using animation as an effective tool to simplify and visualize problems, while also helping to integrate a bit of humor into videos. Most of the channel’s videos have subtitles in many languages, including English and Vietnamese, and are suitable for viewers from the age of 10.

#2. Veritasium

Credit: youtube.com

Veritasium is an educational Youtube channel founded by Derek Muller in 2011 with various contents about science and technology topics. Video on the channel was filmed in many places around the world, using diverse methods: interviews, experiments, explaining misconceptions in science, etc. (for example, why astronauts are in a state of zero gravity, where radioactive contamination is most severe, what does the world look like with ultraviolet rays …). The topics presented in the channel would be thoroughly and simply explained, usually by experts, thereby helping scientific knowledge become less dry and abstruse and making children more excited and interested in science. The videos are less than 20 minutes long and usually only have English subtitles, so this channel will be suitable for viewers over the age of 13 with good English listening-comprehension skills and vocabulary.

#3.Mark Rober

Credit: youtube.com

This is a YouTube channel founded by Mark Rober – a former engineer at NASA. Hence, videos on the channel are short, yet still full of interesting information, not only the tedious theory but also numerous funny elements. Each video is a useful lesson in science, mechanics, and interesting inventions, about unique topics such as how to clear festive games, win every room in the escape room, or eat fake meat with Bill Gates.

#4. Melodysheep

Credit: youtube.com

Videos with high graphic techniques and well-researched contents provide visually imaginative experiences for viewers. The channel does not use too many linguistic elements but instead conveys knowledge primarily through images – a beneficial feature for kids as it helps to eliminate the language barrier. Without using lecture notes to provide specific knowledge, melodysheep brings special experiences to viewers, being the most realistic short-films.

Pros: Vivid visual, highly inspirational, contents providing a comprehensive overview.

Cons: No narrators, which sometimes can be confusing for viewers who do not have certain knowledge. However, in general, the content is quite approachable. Everyone with different qualifications will feel a little different about the videos. (The more you understand, the more meaningful videos you see, but viewers who know less can phenomenally approach new problems, which is a great advantage.)

#5. 3Blue1Brown

Credit: en.wikipedia.org

3Blue1Brown is a Youtube channel providing videos on Mathematics, Technology, and Physics, analyzing how the world works. The special things about this channel are solving hard problems from interesting perspectives, and animating everything – a great way to present a new concept before studying formalism. Grant Sanderson wants the audiences to feel drawn in by the beauty and surprises that math brings (how the hell does pi show up in block collisions?). Another interesting point is that the videos are made on topics proposed by viewers, so anyone with any interests can watch and enjoy. Last but not least, I have to say that those Pi symbols in his videos are really cute!

[Know Your Book Ep. 3]

English
Randall Munroe – khi mọi câu hỏi đều khó hiểu, mọi cách thức đều khó hiểu, và mọi thứ khó hiểu đều quá dễ hiểu

[GIỚI THIỆU CHUNG VỀ TÁC GIẢ RANDALL MUNROE]

Lên 5 tuổi, cậu bé Randall Munroe hỏi mẹ “Liệu trên thế giới này có nhiều vật cứng hơn hay nhiều vật mềm hơn?”. Sau khi xác nhận rằng có 4 chiếc gối và 15 cái nam châm trong mỗi ngôi nhà, cậu đưa ra kết luận “Trái Đất có 3 tỉ vật mềm và 5 tỉ vật cứng”. Nhiều năm sau, cậu bé lớn lên lấy bằng cử nhân Vật Lý rồi làm việc cho NASA, trở thành mọt sách đầu to điển hình nhưng lại thích dạy khoa học cơ bản bằng cách lấy ví dụ từ Chiến tranh giữa các vì sao và Chúa Nhẫn. Sau khi nghỉ việc (chính xác là NASA không chịu gia hạn hợp đồng) Randall Munroe lập ra webcomic xkcd, nơi đăng các mẩu chuyện tranh do chính chú sáng tác. Sau này, chú lập ra inbox What if?, khuyến khích các bạn nhỏ (và không nhỏ) đặt ra các thắc mắc khoa học kỳ quái nhất có thể và dành thời gian để nghiên cứu và giải thích chúng. Chú có 3 tập sách được xuất bản: What if?, How to? và Things Explainer

[GIỚI THIỆU VỀ SERIES]

1. What If? Serious Scientific Answers to Absurd Hypothetical Questions. (Tên tiếng việt: Nếu…thì? Giải đáp khoa học cho những câu hỏi quái chiêu)

Tác phẩm đầu tay của Randall là tập hợp của các câu hỏi đã được giải đáp trên web xkcd và cả các câu hỏi lần đầu tiên được giải đáp. Ngay khi nhìn vào bìa sách (một con T.rex chuẩn bị rơi vào miệng một con Sarlacc trong Star Wars), bạn đọc đã có thể có được ý niệm về những gì sẽ được hỏi trong cuốn sách. Các câu hỏi thuộc về mọi chủ đề (Nếu như Trái Đất ngừng quay? Nếu như mỗi người đều chỉ có một tri kỷ trên thế giới? Nếu như ta nướng chín bít tết bằng cách thả nó rơi từ ngoài không gian? Nếu như Facebook có nhiều người chết hơn người sống? v.v) và còn cả rất nhiều câu hỏi đáng sợ, đã được liệt kê ra riêng thành một mục “Weird (and Worrying) Questions from the What If? Inbox”. Chú chia sẻ: “Mọi người nói rằng không có câu hỏi nào là ngu ngốc. Điều đó là sai lầm; tôi tin rằng câu hỏi của mình về vật cứng và vật mềm là ví dụ cơ bản cho câu hỏi ngốc nghếch. Tuy nhiên, chúng ta, trong nỗ lực trả lời các câu hỏi ngốc nghếch, hoàn toàn có thể biết thêm được nhiều điều tuyệt vời.” Và đó cũng là điểm đặc biệt của cuốn sách: tất cả câu hỏi, dù nó độc đáo, kỳ quặc hay đáng lo ngại, đều được Randall giải đáp bằng Toán học và Vật lý, và được trình bày bằng ngôn ngữ dễ hiểu nhất có thể và giọng văn hài hước. Chú cũng khéo léo lồng ghép các khái niệm khoa học thường thức và cả chuyên sâu (đã được đơn giản hóa) vào trong các câu trả lời hài hước của mình, biến cuốn sách thành một vựa kiến thức cho bất cứ ai cảm thấy hứng thú (và không thể không hứng thú với cuốn sách khoa học thú vị này). Như khi cần trình bày giải đáp về việc tự thụ tinh, thay vì đưa ra những kiến thức sinh học và giới tính chuyên sâu (và sẽ khiến cuốn sách không còn phù hợp cho trẻ em), chú đã lấy ví dụ từ game Dungeons & Dragons, sử dụng các chỉ số như các bộ mã DNA của cơ thể và giải thích cho các bạn nhỏ về cả gen trội, gen lặn và tại sao các cô gái không nên cố gắng tự thụ tinh (ngoài lí do là sẽ tạo ra các nhân vật với chỉ số xấu tệ và sẽ bị rồng ăn mất trong một nốt nhạc). Các câu trả lời còn đi kèm với các tranh minh họa hài hước mà chú vẽ riêng cho cuốn sách.

Sách đã được dịch ra tiếng Việt và xuất bản dưới tên: “Nếu…thì”.

2. How To. Absurd Scientific Advice for Common Real-World Problems (tạm dịch: Cách làm: Lời khuyên khoa học cho các vấn đề đời sống thường gặp)

Trong cuộc sống, đứng trước một vấn đề, ta có 3 phương pháp giải quyết: phương pháp tốt, phương pháp tệ và phương pháp cực kì rối rắm, khó hiểu, phi thực tế và không ai muốn thử. How to là tập hợp của các phương pháp thứ ba. Tất cả các lời khuyên trong cuốn sách nếu không gây ra đau đớn thì cũng nguy hiểm cực kì cho bất cứ ai tìm cách thực hiện, từ việc dự báo thời tiết bằng cách phân tích pixel của các tấm ảnh trên facebook (?), dựa vào độ phóng xạ của răng để chỉ ra một người thuộc thế hệ baby boomer (???) đến chụp ảnh tự sướng với kính viễn vọng hay băng qua một con sông băng bằng cách đun sôi nó (?????). Một lần nữa, chú Randall lại đi cùng ta trong hành trình khám phá giới hạn của sự khả thi. Mỗi phương pháp vô lý mà chú đưa ra hóa ra đều có rất nhiều các nguyên lý khoa học thú vị ẩn sau nó, đi kèm với hình minh họa và giọng văn nhẹ nhàng hài hước đặc trưng. Và nếu còn sống sót sau khi thử qua hết cuốn sách, chú Randall còn dành ra một chương gợi ý cho các bạn cách xử lý nó (hòa tan vào lòng đại dương, chuyển hóa thành hơi, ném nó vào giữa 2 mảng kiến tạo và phóng nó lên mặt trời)(…?).

3. Things Explainer: Complicated stuff in simple words (Tạm dịch: Lời giải thích: Tất-tần-tật những thứ phức tạp bằng ngôn ngữ đơn giản)

Một cuốn sách gây tiếng vang đã được nhà xuất bản giáo dục Houghton Mifflin Harcourt mua ngay lập tức. Như tiêu đề, cuốn sách giải thích tất-tần-tật những thứ phức tạp và thú vị, liên quan mật thiết đến đời sống nhất chỉ bằng 1000 từ tiếng anh thông dụng nhất. Chú chia sẻ: “Trong rất nhiều trường hợp, tôi thích việc sử dụng những từ ngữ đao to búa lớn, lo ngại rằng người ta sẽ nghĩ mình không biết đủ nhiều. Nhưng như người ta nói: thứ quan trọng là cách mọi thứ làm việc, không phải là cách chúng được gọi tên. Cuốn sách này là về việc mọi thứ vận hành như thế nào, là cách tôi truyền tải các ý tưởng hay ho, xin hãy tham khảo cuốn sách khác nếu muốn mọi thứ được đặt tên như thế nào” (đây không phải lời nói y nguyên mà chỉ là diễn giải đại ý) . Trong cuốn sách, ta có thể bắt gặp rất nhiều “kết hợp từ lạ” như Tiny bags of water you’re made of (Cell – Tế bào), Bags of stuff inside you (Organs – Nội tạng), v.v. Cuốn sách chứa đầy các kiến thức thú vị và vô cùng dễ hiểu, được Bill Gates hết lời khen ngợi “a brilliant concept”, “a wonderful guide to curious minds”. Cuốn sách phù hợp nhất cho các bạn đọc biết tiếng Anh (ít nhất là 1000 từ thông dụng) và cũng được khuyên đọc trong tiếng Anh để cảm nhận được hết cái hay của nó.

[ĐIỂM ĐẶC BIỆT CỦA SERIES]

Điểm đặc biệt nhất của cuốn sách chính là giọng văn dễ hiểu và hài hước nhẹ nhàng cũng như lượng kiến thức khổng lồ ẩn chứa bên trong. Series không phải là chuyện, nên tất cả kiến thức đều cực kì thực tế (dự đoán thời tiết bằng ảnh trên Facebook?) nên chắc chắn sẽ làm hài lòng cả các bậc phụ huynh khó tình nhất muốn tránh cho con mình các kiến thức phi thực tế trong các cuốn sách viễn tưởng (công nghệ trên mây…) (Hiện tại mới chỉ có quyển What if được dịch và xuất bản còn hai quyển còn lại của series vẫn đang chờ đợi tin vui.)

Randall Munroe – when every question is complicated, every method is complicated, and every complicated thing is over-simplified

[GENERAL INTRODUCTION TO THE AUTHOR RANDALL MUNROE]

At age 5, the young Randall Munroe asked his mother whether there were more soft things or hard things in the world. After confirming that there are 4 pillows and 15 magnets in each house, he concluded that “there are probably about 3 billion soft things, and… 5 billion hard things” in the Earth. Years later, the boy grew up and got a Bachelor’s degree in Physics and then started working for NASA, becoming a typical “big-head” nerd but enjoying teaching basic science by taking examples from Star Wars or The Lord of the Rings. After ending his time at NASA (in fact, NASA refused to extend the contract), Randall Munroe founded the webcomic xkcd, where he posted his self-composed comic stories. Later, he created an inbox named What if ?, encouraging young (and not so young) people to ask the most bizarre scientific questions possible and spend time studying and explaining them. He has had 3 books published: What if ?, How to? and Things Explainer.

[ABOUT THE SERIES]

1. What If? Serious Scientific Answers to Absurd Hypothetical Questions.

Credit: amazon.com

Randall’s first work is a collection of both questions that had already been answered on the xkcd website and those that have been solved for the very first time. Just by looking at the book cover – a T.rex about to fall into the mouth of a Sarlacc in Star Wars, readers can grasp an idea of ​​what will be asked in the book. The questions are on every topic (What if the Earth stops spinning? What if everyone has only one soulmate in the world? What if we grill the steak by dropping it from outer space? What if there are more dead people than living ones on Facebook? etc.), and there are also so many scary questions that have been separately listed as a section called “Weird (and Worrying) Questions from the What If? Inbox”. He wrote in the introduction of the book: “They say there are no stupid questions. That’s obviously wrong; I think my question about hard and soft things, for example, is pretty stupid. But it turns out that trying to thoroughly answer a stupid question can take you to some pretty interesting places.” And that’s also the point of the book: all the questions, no matter how unique, quirky or disturbing they are, are answered by Randall using Maths and Physics, not to mention being presented in the most easily understood and witty writing style possible. He also cleverly integrated both basic and in-depth scientific concepts (all being simplified) into his humorous answers, turning the book into a “field” of knowledge for anyone who interests (let’s be honest, everyone can’t help but interest in this riveting science book). For example, when he needed to present an answer about self-fertilization, instead of giving in-depth biological and sexual knowledge (which would make the book no longer appropriate for children), he took an example from Dungeon & Dragon, using stats as the body’s DNA and explaining to kids about both the dominant and recessive genes and why girls shouldn’t try to fertilize themselves (other than that they will create characters with bad stats and be eaten by a dragon in less than one second).

The answers also come with comic illustrations that he drew exclusively for the book.

2. How To. Absurd Scientific Advice for Common Real-World Problems

Credit: amazon.com

In life, when facing a problem, we have 3 types of methods to solve: good methods, bad methods, and extremely confusing, complicated, and unrealistic methods that no one wants to try. How to is a collection of those in the third type. All of the tips in this book, if not painful, are extremely dangerous for anyone trying to realize them: from weather forecasting by analyzing pixels of photos on Facebook (?) to relying on the radioactivity of one’s teeth to indicate whether he or she is a baby boomer (???), from taking a selfie with a telescope to crossing a glacier by boiling it (?????). Once again, Uncle Randall accompanies us on our journey to discover the limits of possibility. Each of the absurd methods he invented turns out to have a lot of interesting scientific principles behind, coming along with illustrations and Munroe’s unique and witty writing. And if you somehow manage to survive after trying all the tips, Uncle Randall also devotes a chapter to suggest you how to “annihilate” the book (dissolving it into the ocean, turning it into steam, throw it in between two tectonic plates, or launching it to the sun) (…?).

3. Things Explainer: Complicated stuff in simple words

Credit: expertlychosen.com

This inspirational book was immediately purchased by educational publisher Houghton Mifflin Harcourt. As written in the title, the book explains all the complicated and interesting things that are most closely related to our life in only 1,000 most common English words. “I’ve spent a lot of my life worried that people will think I don’t know enough. Sometimes, that worry has made me use big words when I don’t need to.” – he wrote. As some believe that “all that matters is knowing what things do, not what they’re called”, Munroe stated that “there are lots of other books that explain what things are called. This book explains what they do.” It’s about how he conveys amazing ideas through simple words. Reading the book, we may come across many “strange words combinations” such as “Tiny bags of water you’re made of” (Cells), or “Bags of stuff inside you” (Organs). The book is filled with interesting and extremely easy-to-understand knowledge, praised by Bill Gates for “a brilliant concept” and as “a wonderful guide to curious minds.” The book is most suitable for readers who speak English (knowing at least 1,000 common words), and it is also advisable to read it in English to fully feel its beauty.

[SPECIAL FEATURES OF THE SERIES]

The most special feature of the book is its easy-to-understand and smooth humor as well as the vast amount of knowledge within. The series is not a story or fiction, so all the knowledge is extremely practical (weather forecasting using photos on Facebook?), which will surely satisfy even the most fastidious parents who want to avoid giving their children unrealistic knowledge in fiction books (cloud technology…)

[Know Your Book Ep. 2]

English

Hoàng tử mây: Chuyến du hành phía trên bầu trời không chỉ của cậu học trò lười.

[GIỚI THIỆU CHUNG VỀ TÁC GIẢ]
Hoàng tử mây (Tên gốc tiếng Pháp: Le Prince des nuages) là tác phẩm của không ai khác ngoài Christophe Galfard, tiến sĩ vật lý lý thuyết 44 tuổi tại ĐH Cambridge. Ông may mắn được chính Giáo sư Stephen Hawking hướng dẫn và là đồng tác giả của cuốn Chìa khóa vũ trụ của George. Hoàng tử mây là tác phẩm riêng của ông.

[GIỚI THIỆU CHUNG VỀ “HOÀNG TỬ MÂY”]
Nơi câu chuyện bắt đầu là làng Blueberry, một ngôi làng giống bao ngôi làng khác ngoại trừ việc được xây dựng trên đám mây. Đây là nơi ở của Myrtille, nữ vương tương lai của Vương quốc Mây Bắc đã mất, Tom Briggs, con trai của vị Đại tá đã xây dựng ngôi làng, và cả nhân vật chính của chúng ta, cậu học trò lười Tristam Drake, con trai của một phụ nữ đến từ Vương quốc Mây Trung, tình cờ có mặt tại Blueberry. Cuộc sống trôi qua bình lặng với Tristam, người làm tất cả thầy cô cau mày với phong thái ngẩn ngơ đúng chuẩn người trên mây. Những chuỗi ngày sống yên ổn đó sẽ sớm chấm dứt, khi quân đội của Tyran kéo đến bắt đi công chúa vương quốc mây. Buổi ấy, chỉ có Tom và Tristam may mắn thoát thân, nhưng lại ngay lập tức bước vào cuộc phiêu lưu trên bầu trời để giải cứu công chúa, và khám phá ra thứ vũ khí cực kỳ nguy hiểm của Hoàng đế Mây Trung Tyran: Sự biến đổi khí hậu của Trái Đất. Để chặn đứng bàn tay của tên bạo chúa, cậu học trò lười giờ phải cố gắng tìm hiểu lại những điều mình đã bỏ qua trong các tiết học: mây được hình thành như thế nào, sấm chớp và giông bão từ đâu mà có, …

[ĐIỂM ĐẶC BIỆT CỦA CÂU CHUYỆN]
Điều khiến Hoàng tử mây đặc biệt đến vậy có lẽ chính là khả năng kể chuyện xuất sắc của Christophe Galfard. Trái Đất trong câu chuyện hoàn toàn giống với hành tinh xanh hiện nay, cũng đang oằn mình dưới tác động xấu đến môi trường của con người. Những con người trên mây vô cùng thân quen; cuộc sống trên mây không khác gì bên dưới mặt đất, cũng có những người dân, cũng có những nhà kinh doanh và, đáng buồn thay, cũng có những tên vua điên rồ gây ra chiến tranh. Đó là Tyran (một cái tên nào phù hợp hơn cho một tên bạo chúa), nhà vua của Vương quốc Mây Trung. Hắn lợi dụng khí hậu bị biến đổi làm vũ khí của mình, làm giàu cho quân đội bằng cách thúc đẩy tất cả các hành động phá hoại môi trường của con người, sau đó buộc tất cả các quốc gia khác phải quy hàng. Tuy nhiên điều đáng sợ của câu chuyện chính là tính thực tế của nó. Tyran gây ra biến đổi khí hậu bằng cách đáp ứng nhu cầu của con người, bán cho họ nguyên liệu hóa thạch, khuyến khích họ sử dụng để gia tăng sức mạnh của bản thân. Kinh khủng hơn, Tyran biết chính xác hệ quả của điều này, biết chính xác rằng con cái của loài người sẽ hứng chịu tất cả mọi thứ, nhưng hắn vẫn làm. Độc giả có thể nhận ra ngay lập tức: tất cả chúng ta, bất cứ ai cũng có thể là Tyran. Là một cuốn sách khoa học nhưng thông điệp về môi trường của nó lại vô cùng rõ ràng: con người phải ngăn chính bản thân mình lại trước khi Trái Đất quyết định chúng ta không xứng đáng làm chủ hành tinh này nữa.

Đây cũng là một cuốn sách lôi cuốn vì những thông tin khoa học được lồng ghép trong lời đối thoại của nhân vật và, giống với câu chuyện về George, các ghi chép cơ bản về các hiện tượng tự nhiên của cậu học sinh gương mẫu Tom ở cuối mỗi chương truyện. Tất cả các kiến thức cơ bản nhất của khí tượng học như phân loại mây, sấm và chớp được tạo ra như thế nào (vẫn liên quan tới mây), điều kiện để tạo bão nhiệt đới (vẫn là do mây) đều được trình bày đầy đủ và dễ hiểu. Nếu bạn đã quá chán với những thứ liên quan tới mây, Tom sẵn sàng cung cấp thêm các thông tin khác về dòng tia (một luồng không khí chuyển động liên tục đầy ấn tượng), về Mặt Trời, Trái Đất và các hành tinh khác. Những ghi chép ngắn gọn này đảm bảo sẽ giúp cho bất cứ ai cũng có thể giỏi giang như Tom dẫu cho có ngơ ngẩn như Tristam. Cuốn sách còn có 16 trang ảnh màu minh họa cho những đám mây và cả những bức ảnh lý thú về vũ trụ.

Bonus: thông tin ấn tượng nhất của cuốn sách: mặt trời nhìn từ không gian luôn có màu trắng. Bầu trời màu xanh là do hiện tượng tán xạ ánh sáng (một lần nữa, mây có liên quan tới điều này), chứ nó không phải có màu xanh là do mặt trời có màu xanh như Tristam viết.

[ĐỐI TƯỢNG ĐỌC]
Cuốn sách được viết hướng tới đối tượng thiếu niên, nhưng người lớn và trẻ nhỏ chắc chắn cũng sẽ tận hưởng cuốn sách thú vị này. Các thông tin trong câu chuyện hoàn toàn xác thực (nếu ta bỏ qua toàn bộ những lối sống và công nghệ trên mây!) nên mọi người hoàn toàn có thể an tâm tin tưởng nó, đặc biệt các bậc phụ huynh muốn con mình tìm hiểu khoa học nhưng tránh xa các thông tin giả tưởng (một lần nữa, xin hãy bỏ qua các công nghệ trên mây).

The Prince of the Clouds: An adventure in the sky of not only a lazy student

[GENERAL INTRODUCTION OF THE AUTHOR]
The Prince of the Clouds (Original name in French: Le Prince des Nuages) was written by Christophe Galfard, a 44-year-old theoretical physicist at Cambridge University. He was honored to be guided by Professor Stephen Hawking himself and later became a co-author of “George’s Secret Key to the Universe”.

[OVERVIEW OF “THE PRINCE OF THE CLOUDS”]
The story begins in Blueberry Village, which is just like many other villages except built on the cloud. This is the home of Myrtille – the future queen of the Lost Northern Clouds Kingdom, Tom Briggs – the son of the colonel who built the village, and our protagonist – the lazy student Tristam Drake a.k.a the son of a woman from the Middle Clouds Kingdom – who happened to be at Blueberry. Tristam, who made all the teachers frown with a bewildered, “head-in-the-cloud” manner, had been living in peace. But those peaceful days would soon come to an end when Tyran’s army arrived to capture the Princess of the Clouds. Only Tom and Tristam were lucky to escape the attack, but they immediately went on an adventure in the sky to rescue the princess and discovered an extremely dangerous weapon of the Emperor of the Middle Clouds Kingdom – Tyran: Earth’s climate change. In order to stop the tyrant’s plan, the lazy student now has to try to rediscover what he had missed in the lessons: how clouds are formed, what causes lightning and thunderstorms, …

[WHAT IS SPECIAL ABOUT THIS STORY?]
What makes “The Prince of the Clouds” so special is probably Christophe Galfard’s excellent storytelling ability. The Earth in the story is exactly the same as our green planet at the present, which is also struggling with humanity’s negative impacts on the environment. Life on the clouds is no different from that on the ground with all kinds of people that we see everyday such as businessmen and, sadly, crazy politicians who wage wars. One of such kings is Tyran (a name that can’t be more suitable for a tyrant) of the Middle Clouds Kingdom. He takes advantage of climate change as his weapon, then enriches his army by promoting all environment-damaging activities, and finally, forces all other countries to surrender. But the most haunting thing about the story is how realistic it is. Tyran causes climate change by meeting human needs and selling them fossil fuels, whom he encourages them to use to increase their power. What is worse, Tyran does all of those actions, knowing exactly their consequences: the future children of mankind would suffer. Readers can immediately recognize that any of us can be Tyran. It’s a science book, yet its environmental message is very clear: humans have to stop themselves before the Earth decides that we don’t deserve to own this planet anymore.

It is also a fascinating book because of the scientific information integrated into the character’s dialogue and, just like the story of George, basic notes about the natural phenomena of the exemplary student Tom at the end of each chapter. All the basic knowledge of meteorologies, such as the classification of clouds, the way thunder and lightning are created (which is still related to clouds), and conditions for creating tropical storms (which is still due to clouds), are fully presented and easy to understand. If you’re tired of cloud-related stuff, Tom is ready to provide more information about the stream (an impressive continuous flow of air), the Sun, the Earth and other planets. These brief notes will surely make anyone as informative as Tom despite having his head in the clouds all the time like Tristam. The book also has 16 pages of colorful illustrations of the clouds and interesting photos about the universe.

Bonus: The most impressive information of the book is that the sun seen from space is white. The blue sky is due to light scattering (again, clouds are related to this), not because the sun is blue as Tristam writes.

[WHO SHOULD READ THIS?]
The book is written for teens, but adults and children will definitely enjoy this riveting book too. The information in the story is completely authentic (if we ignore all the lifestyles and technologies in the clouds!) and trustworthy. Therefore, “The Prince of the Clouds” is a great choice for parents who want their children to learn more about science and simultaneously keep them away from fiction (again, please ignore cloud technologies).