[SEASON 2 • SCIENTIFACT #6] – QUY TẮC 5 GIÂY

(English caption below)

Khi chúng ta còn bé, ta luôn cảm thấy sung sướng mỗi khi được người lớn cho quà vặt. Những món bim bim với đủ loại màu sắc và hương vị là những món quà thật tuyệt vời sau mỗi buổi chiều tan học. Khi ta ăn bim bim, cũng chẳng thế nào tránh được đôi lúc hậu đậu, làm rơi miếng bim bim xuống nền nhà. Và khi đó, ta lại băn khoăn có nên tiết kiệm và nhặt lên ăn tiếp không, hay sẽ bỏ nó vào thùng rác. Ta chạy ra hỏi người lớn, và nhận được câu trả lời về một thứ “định luật” như này:

“Nếu thức ăn bị rớt xuống đất, bạn vẫn có thể ăn nó một cách ăn toàn miễn là nhặt nó lên trong vòng 5 giây”.

Và ta có thể diễn đạt lại “Quy tắc 5 giây” này một cách “khoa học” hơn như sau:

“Thức ăn rớt trên mặt đất chưa đầy 5 giây thì không đủ thời gian để vi sinh vật ở trên bề mặt làm rơi bám vào thức ăn gây bẩn.”

Điều này có nghĩa là những miếng bim bim kia của bạn hoàn toàn có thể ăn được nếu nhặt lên trong vòng 5 giây thay vì phải bỏ vào thùng rác.

Vậy liệu suy nghĩ này có thực sự đúng đắn?

Trước hết, khi thức ăn chạm đất, chắc chắn đã có sự tiếp xúc giữa các vi sinh vật trên với bề mặt thức ăn. Mặc dù vậy, bằng mắt thường thi khó lòng có thể nhận biết sự khác biệt về số lượng vi khuẩn trên miếng thức ăn sạch và miếng thức ăn bị rơi.  Và đây là lúc các chuyên gia vào cuộc.

Câu hỏi này đã từng được đưa lên chương trình TV Mythbusters của Discovery Channel. Họ làm thí nghiệm bằng cách đặt một số mẫu đồ ăn khác nhau lên trên cùng một số bề mặt trong thời gian 2s, 6s. Và kết quả cho thấy mẫu đồ ăn đặt trên bề mặt bẩn sau 2s đã bị nhiễm khuẩn, và lượng nhiễm khuẩn không khác nhiều so với việc đặt nó trong 6s. Điều này chứng tỏ rằng “5 giây”  không phải một con số định lượng chính xác và thời gian không phải yếu tố quyết định cho việc nhiễm khuẩn.

Paul Dawson, giáo sư thực phẩm tại Đại học Clemson (Mỹ) đã nhiều năm nghiên cứu về “quy luật 5 giây”. Trong nghiên cứu được đăng trên tờ Journal of Applied Microbiology, ông nhận định điều quan trọng là độ sạch của nền nhà chứ không phải thức ăn đã nằm đó bao lâu. Thí nghiệm với bánh mì và mì, giáo sư phát hiện nền đất ẩm khiến thức ăn bị nhiễm 70% vi khuẩn trong khi tỷ lệ này ở nền gạch khô chỉ 1%. Một nghiên cứu tương tự từ Đại học Aston (Anh) chỉ ra thức ăn sẽ bị vi khuẩn tấn công ngay khi chạm xuống bề mặt sàn, số lượng vi khuẩn sẽ tăng gấp 10 lần nếu sàn ẩm.

Một số nghiên cứu khoa học sâu hơn cũng cho thấy độ nhiễm khuẩn của thức ăn rớt xuống đất phụ thuộc vào các yếu tố như độ ẩm của thức ăn, bề mặt tiếp xúc và thời gian tiếp xúc.

Trên thực tế, thức ăn có độ ẩm cao sẽ dễ bị nhiễm khuẩn hơn. Ví dụ một miếng dưa hấu sẽ bị nhiễm khuẩn nhiều hơn  một miếng bánh quy do nó có độ ẩm cao hơn.

Bên cạnh đó, trong thí nghiệm thực hiện tại Đại học Clemson, các mẫu thử được đặt trên các bề mặt của sàn gạch, thảm và sàn gỗ được cho vào cùng 1 lượng khuẩn salmonella. Kết quả cho thấy mẫu thử trên thảm chứa ít vi khuẩn nhất, dù cho có để ở đó trong thời gian dài hơn là tại 2 vị trí còn lại. Điều đó đã chứng minh cho sự khác biệt về khả năng lan truyền vi khuẩn giữa các bề mặt khác nhau với thức ăn.

Về thời gian, tốc độ xâm nhập của các loại vi khuẩn khác nhau cũng rất khác nhau. Ở tốc độ nhanh nhất, một số loại vi khuẩn có thể xâm nhập vào thức ăn trong chưa đấy 1 giây.

Mặt khác, giả sử như “quy luật 5 giây” là hợp lý, khi đánh rớt thức ăn, phản ứng của chúng ta cũng mang tính tương đối. Ví dụ như khi rớt thức ăn lên bàn hay lên nền nhà, ta sẽ có cảm giác “yên tâm” hơn khi đánh rơi thực phẩm lên vỉa hè. 

Cũng có “Giả thiết vệ sinh” (Hygiene hypothesis) cho rằng trẻ em nếu tiếp xúc với một số loài vi sinh vật cụ thể nào đó sẽ giúp làm giảm nguy cơ mắc các bệnh dị ứng bằng cách tăng cường hệ thống miễn dịch. Đặc biệt, thiếu tiếp xúc còn được cho là có khả năng dẫn tới những khiếm khuyết của khả năng miễn dịch, dẫn tới gây ra các bệnh tự miễn (các bệnh xảy ra do bộ máy miễn dịch mất đi khả năng phân biệt các kháng nguyên bên ngoài và tự kháng nguyên). Những nghiên cứu ủng hộ giả thuyết này cho rằng các bệnh tự miễn xảy ra phổ biến hơn ở các nước phát triên, nơi sự phổ biến của thuốc kháng sinh và kháng khuẩn làm giảm sự tiếp xúc của trẻ nhỏ với vi khuẩn. Do đó việc ăn lại đồ ăn rớt xuống nền nhà cũng không hoàn toàn là xấu nếu như việc này không xảy ra thường xuyên.

Nguồn:

[1] https://kidshealth.org/en/kids/5-seconds.html

[2] Helen Thompson. (March 2012).  https://www.nature.com/news/early-exposure-to-germs-has-lasting-benefits-1.10294

[3] Leanna Skarnulis. https://www.webmd.com/a-to-z-guides/features/5-second-rule-rules-sometimes-

[4]Sara Lindberg. (November 2019). https://www.healthline.com/health/5-second-rule

_______________

[SEASON 2 • SCIENTIFACT # 7] – 5 SECONDS RULE

When we were children, we always felt happy when we were given snacks by adults. The snacks of all kinds of colors and flavors are great gifts after each afternoon of school. When we eat a snack, there’s no way to avoid being clumsy sometimes, dropping the cookie on the floor. And then, again, we wonder whether to save and pick up again to eat or will put it in the trash. I ran to ask the adults, and got an answer about something like this “law”:

“If the food falls to the ground, you can still eat it completely as long as you pick it up within 5 seconds.”

And we can reinterpret this “Rule of 5 seconds” in a more “scientific” way as follows:

“Food dropped on the ground less than 5 seconds, there is not enough time for microorganisms on the surface to fall onto the dirty food”

This means that your other snacks are completely edible if picked up within 5 seconds instead of having to be in the trash.

So is this thinking correct?

First of all, when food touches the ground, there is certainly contact between the microorganisms and the food surface. However, with the naked eye, it is difficult to tell the difference in the bacteria count on a clean piece of food and a drop of food. And this is where the experts come in.

This question was featured on Discovery Channel’s TV Mythbusters. They experimented by placing several different food samples on the same surface for 2 seconds, 6s. And the results showed that the food sample placed on the dirty surface after 2 seconds was contaminated, and the amount of infection was not much different from placing it in 6s. This proves that “5 seconds” is not an accurate quantitative number and time is not the decisive factor for infection.

Paul Dawson, professor of food at Clemson University (USA) has for many years researched the “law of 5 seconds”. In a study published in the Journal of Applied Microbiology, he states that the cleanliness of the floor, not how long food stays there. Experimenting with bread and pasta, the professor found that damp soil caused 70% of bacteria to be contaminated with food, while this ratio in dry brick was only 1%. A similar study from Aston University (UK) shows that food will be attacked by bacteria as soon as it touches the floor, the number of bacteria will increase 10 times if the floor is wet.

Some further scientific studies have also shown that the contamination of food that falls to the ground depends on factors such as the moisture content of the food, the surface of the contact, and the contact time.

Foods with high humidity are more susceptible to infection. For example, a piece of watermelon will be more contaminated with bacteria than a cookie because it has a higher moisture content.

Also, in the experiment carried out at Clemson University, the samples were placed on the surfaces of tile, carpet, and laminate floors were added to the same amount of salmonella. The results showed that the sample on the carpet contained the least amount of bacteria, even if it was left there for a longer time than at the other two locations. That proves the difference in the ability of bacteria to spread between different surfaces and food.

In terms of time, the penetration rate of different bacteria is also very different. At the fastest speed, some bacteria can get into food in less than a second.

On the other hand, assuming the “5-second rule” is reasonable, when we drop food, our reaction is also relative. For example, when dropping food on the table or the floor, we will feel “reassured” when dropping food on the sidewalk.

There is also a “Hygiene hypothesis” that states that children exposed to certain species of microorganisms help reduce the risk of allergic diseases by strengthening the immune system. In particular, lack of exposure is thought to have the potential to lead to immunity deficiencies, leading to autoimmune diseases (diseases caused by the loss of the immune system’s ability to distinguish resistance from external and self-antigens). Studies support this hypothesis that autoimmune diseases are more common in developed countries, where the prevalence of antibiotics and antibacterial agents reduces the child’s exposure to bacteria. Therefore, re-eating food that falls on the floor is not completely bad if it does not happen often.

Works Cited:

[1] https://kidshealth.org/en/kids/5-seconds.html

[2] Helen Thompson. (March 2012).  https://www.nature.com/news/early-exposure-to-germs-has-lasting-benefits-1.10294

[3] Leanna Skarnulis. https://www.webmd.com/a-to-z-guides/features/5-second-rule-rules-sometimes-

[4] Sara Lindberg. (November 2019). https://www.healthline.com/health/5-second-rule

_______________

Mọi thông tin xin liên hệ – For all inquiries, please contact:

Đặng Minh Trung: +8494 190 1469 (Trưởng ban Tổ chức – Head of Project)

Trần Đình Phương Uyên: +8436 643 7691 (Trưởng ban Đối ngoại – Head of Public Relations)

Email: prismproject20@gmail.com

Website: https://prismproject20.com/

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s