[SEASON 2 • FRAGMENTS OF SCIENCE #7] – HIỆU ỨNG CORIOLIS

(English caption below)

I, GIỚI THIỆU

Những mùa bão lũ trong năm nay đã gây nên rất nhiều thiệt hại ở miền Trung của đất nước ta. Tuy nhiên, có một sự thật là trong vòng 5 vĩ độ so với xích đạo, sẽ không hề tồn tại bão. Chỉ khi xa hơn ở ra phía hai cực, bão mới có khả năng xuất hiện. Để giải thích cho việc này, P.R.I.S.M. sẽ đề cập đến hiệu ứng Coriolis.

II, KHÁI NIỆM
Được giới thiệu lần đầu tiên vào năm 1835 bởi nhà khoa học người Pháp Gaspard-Gustave de Coriolis, hiệu ứng Coriolis là sự lệch hướng rõ ràng của các vật thể chuyển động theo đường thẳng so với bề mặt Trái đất. Sức mạnh của nó tỷ lệ thuận với tốc độ quay của Trái đất ở các vĩ độ khác nhau. 

Hiệu ứng Coriolis xuất hiện trong một hệ quy chiếu quay. Loại tác động này được gọi là lực quán tính. Thông thường, hệ quy chiếu chuyển động này là Trái đất, quay với tốc độ cố định. 

III, NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG
Khi vĩ độ tăng và tốc độ quay của bề mặt Trái đất giảm nhanh hơn, hiệu ứng Coriolis tăng lên. Một phi công bay dọc theo đường xích đạo sẽ có thể tiếp tục bay dọc theo đường xích đạo mà không bị lệch hướng rõ ràng. Tuy nhiên, một chút về phía bắc hoặc phía nam của đường xích đạo, và phi công sẽ bị chệch hướng. Khi máy bay của phi công đến gần các cực, nó sẽ bị lệch hướng nhiều nhất.

Ngoài tốc độ quay và vĩ độ của Trái đất, bản thân vật thể chuyển động càng nhanh thì độ lệch càng lớn.

Hướng lệch khỏi hiệu ứng Coriolis phụ thuộc vào vị trí của vật thể trên Trái đất. Ở Bắc bán cầu, các vật thể lệch sang phải, trong khi ở Nam bán cầu chúng lệch sang trái.

IV, NHỮNG TÁC ĐỘNG CỦA LỰC CORIOLIS

Tác động quan trọng nhất của hiệu ứng Coriolis về mặt địa lý là sự lệch hướng của gió và dòng chảy trong đại dương. Ngoài ra còn có một ảnh hưởng đáng kể đến các vật nhân tạo như máy bay và tên lửa.

Về ảnh hưởng của gió, hiệu ứng Coriolis làm lệch hướng đáng kể các luồng không khí. Ở Bắc bán cầu, những cơn gió này xoắn sang phải và ở Nam bán cầu, chúng xoắn sang trái. Điều này thường tạo ra gió Tây di chuyển từ các khu vực cận nhiệt đới đến các cực.

Tương tự như vậy, hiệu ứng Coriolis cũng ảnh hưởng đến sự chuyển động của các dòng chảy trong đại dương. Nhiều dòng chảy lớn của đại dương lưu thông quanh các khu vực áp suất cao, ấm áp được gọi là gyres. Hiệu ứng Coriolis tạo ra mô hình xoắn ốc trong các dòng chảy này.

Cuối cùng, hiệu ứng Coriolis cũng có tác động quan trọng đối với các vật thể nhân tạo, đặc biệt là khi chúng di chuyển một quãng đường dài trên Trái đất. Lấy ví dụ, một chuyến bay khởi hành từ San Francisco, California, hướng đến Thành phố New York. Nếu không có hiệu ứng Coriolis phi công có thể bay theo đường thẳng về phía đông. Tuy nhiên, do hiệu ứng Coriolis, phi công phải liên tục hiệu chỉnh cho chuyển động của Trái đất bên dưới máy bay. Nếu không có sự điều chỉnh này, máy bay sẽ hạ cánh xuống một nơi nào đó ở miền nam nước Mỹ.

*Xem thêm: https://journals.ametsoc.org/view/journals/bams/79/7/1520-0477_1998_079_1373_hdwutc_2_0_co_2.xml?tab_body=pdf

_______________

[SEASON 2 • FRAGMENTS OF SCIENCE # 7] – THE CORIOLIS EFFECT

I, INTRODUCTION

The flood and storm seasons this year have caused a lot of damage in the central part of our country. However, within 5 latitudes above the equator, there will be no storms. Only when you come closer to the poles that hurricanes would appear. To explain this, today, P.R.I.S.M. will explore the Coriolis effect.

II, CONCEPT

First introduced in 1835 by Gaspard-Gustave de Coriolis, a French scientist and mathematician, the Coriolis effect is the apparent deflection of objects moving in a straight line from the Earth’s surface. Its strength is proportional to the velocity of the Earth’s rotation at different latitudes. 

The Coriolis effect occurs in a rotating reference system. This type of force is called inertial force. Normally, this moving reference system is the Earth, rotating at a fixed speed.

III, AFFECTING FACTORS

As latitude increases and the speed of rotation of the Earth’s surface decreases faster, the Coriolis effect increases. A pilot flying along the equator will be able to continue flying along the equator without being significantly deflected. However, a little north or south of the equator and the pilot will be deflected. When the pilot’s plane gets close to the poles, the deflection is most substantial.

In addition to the rotation speed and latitude of the Earth, the faster an object itself moves, the greater the deviation.

The direction of deviation from the Coriolis effect depends on the object’s position on Earth. In the Northern Hemisphere, objects are shifted to the right, while in the Southern Hemisphere they are skewed to the left.

IV, THE EFFECTS OF CORIOLIS FORCE

The most important geographic effect of the Coriolis effect is the deflection of the wind and currents in the ocean. There is also a significant effect on man-made characters such as airplanes and rockets.

In terms of wind influence, the Coriolis effect significantly deflects air currents. In the Northern Hemisphere, these winds twist to the right and in the Southern Hemisphere, they twist to the left. This usually causes the westerly winds to move from subtropical regions to the poles.

Likewise, the Coriolis effect also affects the movement of currents in the ocean. Many large currents of the ocean circulate warm, high-pressure areas known as gyres. The Coriolis effect creates a spiral pattern in these flows.

Finally, the Coriolis effect also has an important effect on artificial objects, especially when they travel long distances across the Earth. For example, a flight departs from San Francisco, California, heading for New York City. Without the Coriolis effect, the pilot can fly in a straight line to the east. However, due to the Coriolis effect, the pilot must continuously correct for the movement of the Earth below the plane. Without this adjustment, the plane would land somewhere in the southern United States.

*Further reading: https://journals.ametsoc.org/view/journals/bams/79/7/1520-0477_1998_079_1373_hdwutc_2_0_co_2.xml?tab_body=pdf

_______________

Mọi thông tin xin liên hệ – For all inquiries, please contact:

Đặng Minh Trung: +8494 190 1469 (Trưởng ban Tổ chức – Head of Project)

Trần Đình Phương Uyên: +8436 643 7691 (Trưởng ban Đối ngoại – Head of Public Relations)

Email: prismproject20@gmail.com

Website: https://prismproject20.com/

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s