[BÀI DỰ THI LE SPECTRE #7: CUỘC SỐNG “ƯỚT”]

Tác giả: Nguyễn Xuân Hoa

Lớp – Trường: 11A – Trường THPT Chuyên Hùng Vương

Chào các bạn, tôi là Nước.

Bạn thấy tôi, bạn dùng tôi mỗi ngày, bạn học về tôi từ khi còn nhỏ.

Vậy, bạn hiểu tôi tới bao nhiêu?

Hãy xem thử trình của bạn tới bao nhiêu khi tôi kể về cuộc sống hằng ngày của tôi vậy.

Đầu tiên, khi ở trạng thái lỏng, tôi rất thân thiết với 1 anh bạn hàng xóm là Không Khí. Bình thường, khoảng tiếp xúc giữa tôi và anh bạn này được gọi là sức căng bề mặt. Hiểu đơn giản, sức căng bề mặt là bề mặt của chất lỏng mà bạn khó kéo căng hoặc phá vỡ bề mặt đó. Hiểu sâu thêm một chút, 1 tế bào của tôi được cấu tạo từ 2 anh Hiđrô và 1 chị Ôxy. Trong cơ thể tôi có rất nhiều tế bào như vậy, mà các chị Ôxy rất có sức hút với anh Hiđrô nên các anh Hiđrô của tế bào này vừa bị thu hút bởi chị Ôxy trong cùng tế bào vừa bị thu hút bởi các chị Ôxy ở tế bào khác. Điều này tạo ra một sự liên kết giữa mọi người với nhau. Liên kết đó gọi là liên kết Hiđrô. Khi tiếp xúc với Không khí, các anh chị Hiđrô và Ôxy ở bề mặt 1 phần tiếp xúc với không khí, phần còn lại vẫn liên kết Hiđrô với nhau. Do diện tích tiếp xúc với các anh chị khác bị giảm đi nên các anh chị Hiđrô và Ôxy ở bề mặt có sự liên kết với nhau nhiều hơn các anh chị khác tạo nên một màng mỏng cho nước được gọi là sức căng bề mặt.

Tôi quan sát được những sinh vật, như nhện nước chẳng hạn, có thể đi hoặc chạy trên mặt nước mà không bị chìm là 1 phần nhờ sức căng bề mặt, 1 phần là do chân của nó chứa các chất kị nước. Nhắc đến chất kị nước thì đó là những chất không hoàn tan hoàn toàn được trong nước. 1 ví dụ điển hình là anh bạn Chất Béo, các bạn biết rồi đấy, anh ta không ưa tôi lắm nên chúng tôi gặp nhau thì phân chia ranh giới rõ ràng luôn. Tuy nhiên, khi bà Xà Phòng đến thì chúng tôi lại hòa trộn với nhau được các bạn ạ. Vì trong Xà phòng có các phân tử 2 mặt. 1 mặt hút nước và 1 mặt hút chất béo. Vì vậy, khi 2 chúng tôi gặp bà, mặt hút chất béo sẽ tách anh Chất Béo thành những phần nhỏ, mặt hút nước sẽ bao quanh anh Chất Béo. Điều đó khiến anh Chất Béo phân tán và hòa trộn với tôi. Vậy, điều này có ý nghĩa gì đối với các bạn?

Có đấy. Các bạn biết là 1 con virus như coronavirus chẳng hạn, được bao quanh bởi 1 lớp protein và anh Chất Béo. Virus dễ dàng dính lên tay của bạn, nhưng khi rửa tay với bà Xà Phòng thì… Bùm!!! Lớp bao bọc của virus là anh Chất Béo hòa tan vào tôi, chỉ để lại phần lõi của virus và bị tôi rửa trôi xuống cống. Bạn thấy đấy, có phải tôi cùng bà Xà Phòng đã đóng vai trò to lớn trong dịch Covid vừa rồi không nào?

Không chỉ giao du với Không Khí, Chất béo và Xà Phòng, tôi còn hay đi chơi với ông 25 Độ C. Mà khi giao lưu với ông, một phần tôi chuyển sang dạng khí làm cho phần còn lại lạnh đi. Sự “làm lạnh do bay hơi” đó xảy ra vì những “ anh chị Hiđrô và Ôxy có năng lượng chuyển động ( còn gọi là động năng) cao nhất” đã bị bốc hơi mất, để lại những anh chị Hiđrô và Ôxy có động năng thấp hơn khiến cho nhiệt độ giảm đi. Điều đó cũng giống như trong căn phòng nóng nực chật chội có bạn và 10 người khác, khi mở cửa phòng ra, mấy người có tốc độ nhanh hơn chạy ra trước, còn bạn- vì quá chậm nên không ra được. Tuy nhiên, bạn thấy đấy, nhiệt độ căn phòng bây giờ có phải mát hơn lúc trước không?. Một lần nữa, sự làm lạnh do bay hơi bảo vệ bạn và các sinh vật trên cạn không bị quá nóng mà chết. Bạn có thể nhận thấy điều này khi cơ thể bạn tiết mồ hôi vào những hay nóng bức để điều hòa nhiệt độ cơ thể. Ngoài ra độ ẩm cao vào ngày nóng gây khó chịu là do tôi (hiện tại là hơi nước) xuất hiện nhiều trong không khí hạn chế sự bay hơi của mồ hôi.

Nhưng nhiều lúc ông 25 Độ C bận thì tôi cũng chán lắm, chẳng có ai dẫn đi chơi. Thế là vợ của ông 25 Độ C là bà 0 Độ C lại mời tôi đi ra biển. Tôi cũng ham vui nên đi luôn. Khi đi với bà thì tôi chuyển sang dạng rắn là Băng. Khi ở dạng này thì tôi nổi trên mặt nước. Tại sao lại như vậy? Vì tôi đặc biệt chớ sao.

Có phải bạn được học ở trên trường rằng: “ Chất lỏng nở ra khi nóng lên, co lại khi lạnh đi” đúng không? Khi tôi giao lưu với chú 4 Độ C thì tuân theo nguyên tắc như vậy. Nhưng với bà 0 Độ C thì khác, tôi “ nở ra khi lạnh đi”. Khi nở ra như vậy thì khoảng cách giữa các anh chị Hiđrô và Ôxy mở rộng ra khiến tôi nổi lên trên nước. Việc này làm tôi trở thành 1 yếu tố quan trọng của sự sống, nếu tôi chìm xuống nước thì sông, suối, hồ , ao và đại dương sẽ đóng băng khiến cho sự sống không tồn tại được trên Trái Đất. Ngoài ra, việc tôi nổi trên nước khi ở trạng thái Băng đã ngăn cách phần không khí ở nhiệt độ thấp với phần nước ở phía dưới, từ đó cho các sinh vật sống dưới lớp Băng như krill ( 1 loài tôm) có thể tồn tại . Bên cạnh đó, khi ở trạng thái này, tôi cũng tạo môi trường sống cho 1 số loài động vật như chim cánh cụt, hải cẩu và gấu Bắc Cực. Tuy nhiên, hiện tượng nóng lên toàn cầu đã gia tăng nhiệt độ làm ảnh hưởng đến sự cân bằng giữa băng và nước qua từng năm , sự đóng băng và sự che phủ diện tích của băng ở 2 cực giảm dần đi. Do đó , những loài sống và kiếm ăn phụ thuộc vào băng đang bị đe dọa đến sự tồn tại và phát triển, đồng thời cũng ảnh hưởng đến các nước có ranh giới giáp biển. Trong đó, Việt Nam đang chịu ảnh hưởng của xâm nhập mặn do hiện tượng này.

Nhận thức được những điều trên, chắc hẳn bạn là 1 người có “ level” cực khủng rồi đấy. Tôi hi vọng bạn đã có thêm những kiến thức hữu dụng để bắt chuyện với người khác và ứng dụng nó vào cuộc sống. Có được những kiến thức trên, tôi có thể nói rằng bạn sẽ lưu tâm hơn vào việc bảo vệ môi trường xung quanh hơn đấy. Tại sao à? Vì khi bạn có kiến thức, có hiểu biết, có nhận thức thì một cách tự động thôi, bạn sẽ quan tâm và bảo vệ môi trường quanh bạn, từ đó môi trường toàn cầu sẽ được cải thiện hơn từng ngày. Và bạn, và tôi, và tất cả mọi người trên Trái Đất này, đêù được hưởng lợi cả, đúng không?

Đây chỉ là 1 phần cuộc sống của tôi và nó chỉ thể hiện 1 trình độ của bạn. Còn những phần còn lại thì đó là một câu chuyện hoàn toàn khác, vào một ngày hoàn toàn khác mà tôi sẽ kể cho bạn nghe, mà bạn sẽ thể hiện kiến thức của mình.

Chúc bạn ngày mới tốt lành.

*LƯU Ý:
Điểm truyền thông: chiếm 40% tổng điểm, được tính dựa trên lượt react, comment và share của Bài Dự thi. Bài Dự thi hoàn thành sớm sẽ có quyền lợi về điểm truyền thông.
– CÁCH THỨC TÍNH ĐIỂM: (Chỉ tính điểm khi đã like page)
1. Like: 1 điểm/lượt
2. Các cảm xúc khác: 2 điểm/lượt
3. Share chế độ công khai (Public): 3 điểm/lượt
4. Like (đối với bài viết trên website): 2 điểm/lượt
– Thời gian đóng cổng bình chọn: 23h59′ ngày 11/08/2020
– Ban Tổ chức không chịu trách nhiệm về tính chính xác của kiến thức thức khoa học được sử dụng trong Bài Dự thi.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s