[Know Your Book Ep. 3]

English
Randall Munroe – khi mọi câu hỏi đều khó hiểu, mọi cách thức đều khó hiểu, và mọi thứ khó hiểu đều quá dễ hiểu

[GIỚI THIỆU CHUNG VỀ TÁC GIẢ RANDALL MUNROE]

Lên 5 tuổi, cậu bé Randall Munroe hỏi mẹ “Liệu trên thế giới này có nhiều vật cứng hơn hay nhiều vật mềm hơn?”. Sau khi xác nhận rằng có 4 chiếc gối và 15 cái nam châm trong mỗi ngôi nhà, cậu đưa ra kết luận “Trái Đất có 3 tỉ vật mềm và 5 tỉ vật cứng”. Nhiều năm sau, cậu bé lớn lên lấy bằng cử nhân Vật Lý rồi làm việc cho NASA, trở thành mọt sách đầu to điển hình nhưng lại thích dạy khoa học cơ bản bằng cách lấy ví dụ từ Chiến tranh giữa các vì sao và Chúa Nhẫn. Sau khi nghỉ việc (chính xác là NASA không chịu gia hạn hợp đồng) Randall Munroe lập ra webcomic xkcd, nơi đăng các mẩu chuyện tranh do chính chú sáng tác. Sau này, chú lập ra inbox What if?, khuyến khích các bạn nhỏ (và không nhỏ) đặt ra các thắc mắc khoa học kỳ quái nhất có thể và dành thời gian để nghiên cứu và giải thích chúng. Chú có 3 tập sách được xuất bản: What if?, How to? và Things Explainer

[GIỚI THIỆU VỀ SERIES]

1. What If? Serious Scientific Answers to Absurd Hypothetical Questions. (Tên tiếng việt: Nếu…thì? Giải đáp khoa học cho những câu hỏi quái chiêu)

Tác phẩm đầu tay của Randall là tập hợp của các câu hỏi đã được giải đáp trên web xkcd và cả các câu hỏi lần đầu tiên được giải đáp. Ngay khi nhìn vào bìa sách (một con T.rex chuẩn bị rơi vào miệng một con Sarlacc trong Star Wars), bạn đọc đã có thể có được ý niệm về những gì sẽ được hỏi trong cuốn sách. Các câu hỏi thuộc về mọi chủ đề (Nếu như Trái Đất ngừng quay? Nếu như mỗi người đều chỉ có một tri kỷ trên thế giới? Nếu như ta nướng chín bít tết bằng cách thả nó rơi từ ngoài không gian? Nếu như Facebook có nhiều người chết hơn người sống? v.v) và còn cả rất nhiều câu hỏi đáng sợ, đã được liệt kê ra riêng thành một mục “Weird (and Worrying) Questions from the What If? Inbox”. Chú chia sẻ: “Mọi người nói rằng không có câu hỏi nào là ngu ngốc. Điều đó là sai lầm; tôi tin rằng câu hỏi của mình về vật cứng và vật mềm là ví dụ cơ bản cho câu hỏi ngốc nghếch. Tuy nhiên, chúng ta, trong nỗ lực trả lời các câu hỏi ngốc nghếch, hoàn toàn có thể biết thêm được nhiều điều tuyệt vời.” Và đó cũng là điểm đặc biệt của cuốn sách: tất cả câu hỏi, dù nó độc đáo, kỳ quặc hay đáng lo ngại, đều được Randall giải đáp bằng Toán học và Vật lý, và được trình bày bằng ngôn ngữ dễ hiểu nhất có thể và giọng văn hài hước. Chú cũng khéo léo lồng ghép các khái niệm khoa học thường thức và cả chuyên sâu (đã được đơn giản hóa) vào trong các câu trả lời hài hước của mình, biến cuốn sách thành một vựa kiến thức cho bất cứ ai cảm thấy hứng thú (và không thể không hứng thú với cuốn sách khoa học thú vị này). Như khi cần trình bày giải đáp về việc tự thụ tinh, thay vì đưa ra những kiến thức sinh học và giới tính chuyên sâu (và sẽ khiến cuốn sách không còn phù hợp cho trẻ em), chú đã lấy ví dụ từ game Dungeons & Dragons, sử dụng các chỉ số như các bộ mã DNA của cơ thể và giải thích cho các bạn nhỏ về cả gen trội, gen lặn và tại sao các cô gái không nên cố gắng tự thụ tinh (ngoài lí do là sẽ tạo ra các nhân vật với chỉ số xấu tệ và sẽ bị rồng ăn mất trong một nốt nhạc). Các câu trả lời còn đi kèm với các tranh minh họa hài hước mà chú vẽ riêng cho cuốn sách.

Sách đã được dịch ra tiếng Việt và xuất bản dưới tên: “Nếu…thì”.

2. How To. Absurd Scientific Advice for Common Real-World Problems (tạm dịch: Cách làm: Lời khuyên khoa học cho các vấn đề đời sống thường gặp)

Trong cuộc sống, đứng trước một vấn đề, ta có 3 phương pháp giải quyết: phương pháp tốt, phương pháp tệ và phương pháp cực kì rối rắm, khó hiểu, phi thực tế và không ai muốn thử. How to là tập hợp của các phương pháp thứ ba. Tất cả các lời khuyên trong cuốn sách nếu không gây ra đau đớn thì cũng nguy hiểm cực kì cho bất cứ ai tìm cách thực hiện, từ việc dự báo thời tiết bằng cách phân tích pixel của các tấm ảnh trên facebook (?), dựa vào độ phóng xạ của răng để chỉ ra một người thuộc thế hệ baby boomer (???) đến chụp ảnh tự sướng với kính viễn vọng hay băng qua một con sông băng bằng cách đun sôi nó (?????). Một lần nữa, chú Randall lại đi cùng ta trong hành trình khám phá giới hạn của sự khả thi. Mỗi phương pháp vô lý mà chú đưa ra hóa ra đều có rất nhiều các nguyên lý khoa học thú vị ẩn sau nó, đi kèm với hình minh họa và giọng văn nhẹ nhàng hài hước đặc trưng. Và nếu còn sống sót sau khi thử qua hết cuốn sách, chú Randall còn dành ra một chương gợi ý cho các bạn cách xử lý nó (hòa tan vào lòng đại dương, chuyển hóa thành hơi, ném nó vào giữa 2 mảng kiến tạo và phóng nó lên mặt trời)(…?).

3. Things Explainer: Complicated stuff in simple words (Tạm dịch: Lời giải thích: Tất-tần-tật những thứ phức tạp bằng ngôn ngữ đơn giản)

Một cuốn sách gây tiếng vang đã được nhà xuất bản giáo dục Houghton Mifflin Harcourt mua ngay lập tức. Như tiêu đề, cuốn sách giải thích tất-tần-tật những thứ phức tạp và thú vị, liên quan mật thiết đến đời sống nhất chỉ bằng 1000 từ tiếng anh thông dụng nhất. Chú chia sẻ: “Trong rất nhiều trường hợp, tôi thích việc sử dụng những từ ngữ đao to búa lớn, lo ngại rằng người ta sẽ nghĩ mình không biết đủ nhiều. Nhưng như người ta nói: thứ quan trọng là cách mọi thứ làm việc, không phải là cách chúng được gọi tên. Cuốn sách này là về việc mọi thứ vận hành như thế nào, là cách tôi truyền tải các ý tưởng hay ho, xin hãy tham khảo cuốn sách khác nếu muốn mọi thứ được đặt tên như thế nào” (đây không phải lời nói y nguyên mà chỉ là diễn giải đại ý) . Trong cuốn sách, ta có thể bắt gặp rất nhiều “kết hợp từ lạ” như Tiny bags of water you’re made of (Cell – Tế bào), Bags of stuff inside you (Organs – Nội tạng), v.v. Cuốn sách chứa đầy các kiến thức thú vị và vô cùng dễ hiểu, được Bill Gates hết lời khen ngợi “a brilliant concept”, “a wonderful guide to curious minds”. Cuốn sách phù hợp nhất cho các bạn đọc biết tiếng Anh (ít nhất là 1000 từ thông dụng) và cũng được khuyên đọc trong tiếng Anh để cảm nhận được hết cái hay của nó.

[ĐIỂM ĐẶC BIỆT CỦA SERIES]

Điểm đặc biệt nhất của cuốn sách chính là giọng văn dễ hiểu và hài hước nhẹ nhàng cũng như lượng kiến thức khổng lồ ẩn chứa bên trong. Series không phải là chuyện, nên tất cả kiến thức đều cực kì thực tế (dự đoán thời tiết bằng ảnh trên Facebook?) nên chắc chắn sẽ làm hài lòng cả các bậc phụ huynh khó tình nhất muốn tránh cho con mình các kiến thức phi thực tế trong các cuốn sách viễn tưởng (công nghệ trên mây…) (Hiện tại mới chỉ có quyển What if được dịch và xuất bản còn hai quyển còn lại của series vẫn đang chờ đợi tin vui.)

Randall Munroe – when every question is complicated, every method is complicated, and every complicated thing is over-simplified

[GENERAL INTRODUCTION TO THE AUTHOR RANDALL MUNROE]

At age 5, the young Randall Munroe asked his mother whether there were more soft things or hard things in the world. After confirming that there are 4 pillows and 15 magnets in each house, he concluded that “there are probably about 3 billion soft things, and… 5 billion hard things” in the Earth. Years later, the boy grew up and got a Bachelor’s degree in Physics and then started working for NASA, becoming a typical “big-head” nerd but enjoying teaching basic science by taking examples from Star Wars or The Lord of the Rings. After ending his time at NASA (in fact, NASA refused to extend the contract), Randall Munroe founded the webcomic xkcd, where he posted his self-composed comic stories. Later, he created an inbox named What if ?, encouraging young (and not so young) people to ask the most bizarre scientific questions possible and spend time studying and explaining them. He has had 3 books published: What if ?, How to? and Things Explainer.

[ABOUT THE SERIES]

1. What If? Serious Scientific Answers to Absurd Hypothetical Questions.

Credit: amazon.com

Randall’s first work is a collection of both questions that had already been answered on the xkcd website and those that have been solved for the very first time. Just by looking at the book cover – a T.rex about to fall into the mouth of a Sarlacc in Star Wars, readers can grasp an idea of ​​what will be asked in the book. The questions are on every topic (What if the Earth stops spinning? What if everyone has only one soulmate in the world? What if we grill the steak by dropping it from outer space? What if there are more dead people than living ones on Facebook? etc.), and there are also so many scary questions that have been separately listed as a section called “Weird (and Worrying) Questions from the What If? Inbox”. He wrote in the introduction of the book: “They say there are no stupid questions. That’s obviously wrong; I think my question about hard and soft things, for example, is pretty stupid. But it turns out that trying to thoroughly answer a stupid question can take you to some pretty interesting places.” And that’s also the point of the book: all the questions, no matter how unique, quirky or disturbing they are, are answered by Randall using Maths and Physics, not to mention being presented in the most easily understood and witty writing style possible. He also cleverly integrated both basic and in-depth scientific concepts (all being simplified) into his humorous answers, turning the book into a “field” of knowledge for anyone who interests (let’s be honest, everyone can’t help but interest in this riveting science book). For example, when he needed to present an answer about self-fertilization, instead of giving in-depth biological and sexual knowledge (which would make the book no longer appropriate for children), he took an example from Dungeon & Dragon, using stats as the body’s DNA and explaining to kids about both the dominant and recessive genes and why girls shouldn’t try to fertilize themselves (other than that they will create characters with bad stats and be eaten by a dragon in less than one second).

The answers also come with comic illustrations that he drew exclusively for the book.

2. How To. Absurd Scientific Advice for Common Real-World Problems

Credit: amazon.com

In life, when facing a problem, we have 3 types of methods to solve: good methods, bad methods, and extremely confusing, complicated, and unrealistic methods that no one wants to try. How to is a collection of those in the third type. All of the tips in this book, if not painful, are extremely dangerous for anyone trying to realize them: from weather forecasting by analyzing pixels of photos on Facebook (?) to relying on the radioactivity of one’s teeth to indicate whether he or she is a baby boomer (???), from taking a selfie with a telescope to crossing a glacier by boiling it (?????). Once again, Uncle Randall accompanies us on our journey to discover the limits of possibility. Each of the absurd methods he invented turns out to have a lot of interesting scientific principles behind, coming along with illustrations and Munroe’s unique and witty writing. And if you somehow manage to survive after trying all the tips, Uncle Randall also devotes a chapter to suggest you how to “annihilate” the book (dissolving it into the ocean, turning it into steam, throw it in between two tectonic plates, or launching it to the sun) (…?).

3. Things Explainer: Complicated stuff in simple words

Credit: expertlychosen.com

This inspirational book was immediately purchased by educational publisher Houghton Mifflin Harcourt. As written in the title, the book explains all the complicated and interesting things that are most closely related to our life in only 1,000 most common English words. “I’ve spent a lot of my life worried that people will think I don’t know enough. Sometimes, that worry has made me use big words when I don’t need to.” – he wrote. As some believe that “all that matters is knowing what things do, not what they’re called”, Munroe stated that “there are lots of other books that explain what things are called. This book explains what they do.” It’s about how he conveys amazing ideas through simple words. Reading the book, we may come across many “strange words combinations” such as “Tiny bags of water you’re made of” (Cells), or “Bags of stuff inside you” (Organs). The book is filled with interesting and extremely easy-to-understand knowledge, praised by Bill Gates for “a brilliant concept” and as “a wonderful guide to curious minds.” The book is most suitable for readers who speak English (knowing at least 1,000 common words), and it is also advisable to read it in English to fully feel its beauty.

[SPECIAL FEATURES OF THE SERIES]

The most special feature of the book is its easy-to-understand and smooth humor as well as the vast amount of knowledge within. The series is not a story or fiction, so all the knowledge is extremely practical (weather forecasting using photos on Facebook?), which will surely satisfy even the most fastidious parents who want to avoid giving their children unrealistic knowledge in fiction books (cloud technology…)

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s